آداب و رسوم رزمندگان

گروه ساجد دفاع‌پرس: زندگی در جبهه‌ها صفایی خاص و آداب و رسومی برگرفته از فضای جنگی آمیخته با فرهنگ ایرانی اسلامی ما داشت؛ بنابراین در چنین فضایی بود که فرهنگ دفاع مقدس شکل گرفت؛ فرهنگی ارزشمند که بسیاری از مؤلفه‌های آن، بعد از پایان جنگ تحمیلی هشت‌ساله نیز ماندگار شد.

نامه‌نگاری در جبهه‌ها نیز آداب و رسوم خاصی داشت که چگونگی آن در کتاب «فرهنگ جبهه» چنین روایت شده هست: آغاز و انجام نامه‌ها هم در جبهه روش مربوط به خود را داشت؛ اما با همه‌ اختلاف سبک و سیاق‌ها، چند صورت رایج‌تر بود. بعضی نامه‌ خود را این‌طور شروع می‌کردند؛ اول یک صلوات ختم کن، بعد نامه را بخوان. با فواصل و بخش‌های مختلف نامه را با صلوات نشان می‌دادند و با فرستادن صلوات از یک موضوع، سراغ موضوعی دیگر می‌رفتند. عده‌ای هم با جملات و عبارات ادبی، چون تحمیدیه گلستان سعدی شروع می‌کردند: «منت خدای را عزوجل که طاعتش موجب قرب هست و به شکر اندرش مزید نعمت، هر نفسی که فرو می‌رود ممد حیات هست و چون بر می‌آید…»

استفاده از آیات و روایات مربوط به جبهه و جهاد با اشاره‌ مستقیم و غیرمستقیم هم در نامه‌نویسی رایج بود؛ آیاتی نظیر «وَقَاتِلُوهُمْ حَتَّىٰ لَا تَكُونَ فِتْنَةٌ…»، «وَقَاتِلُوا فِي سَبِيلِ اللَّهِ الَّذِينَ يُقَاتِلُونَكُمْ وَلَا تَعْتَدُوا…» و روایاتی چون «المَوتُ أولی مِن رُكوبِ العاری»، «فَالْمَوْتُ فِي حَيَاتِكُمْ مَقْهُورِينَ وَ الْحَيَاةُ فِي مَوْتِكُمْ قَاهِرِينَ»، «اوج مسلمانی جهاد در راه خداست» «جهاد دری هست از در‌های بهشت» و جمله‌هایی از این قبیل. در دعا‌های غیر از عبارات همگانی «با سلام و درود به رهبر کبیر انقلاب اسلامی» یا «خدایا، خدایا، تا انقلاب مهدی، خمینی را نگه دار» که بیشتر در انتهای نامه استفاده می‌شد، می‌توان از این عبارت یاد کرد: «خدایا حزب‌الله را که با سوگند به ثارالله در لشکر روح‌الله برای بقای حکومت بقیة‌الله می‌جنگد، پیروز کن». گاهی سخن را با قطعاتی از وصیت‌نامه‌ شهیدی و یا پیام فرمانده‌ای شروع می‌کردند، نظیر: «صداقت تنها در سینه‌ای نهفته هست که با ترکش و خون به هم آمیخته باشد» که بخشی از پیام حاج مرتضی قربانی فرمانده لشکر ۲۵ کربلا بود.

انتهای پیام/ 113

گروه ساجد دفاع‌پرس: زندگی در جبهه‌ها صفایی خاص و آداب و رسومی برگرفته از فضای جنگی آمیخته با فرهنگ ایرانی اسلامی ما داشت؛ بنابراین در چنین فضایی بود که فرهنگ دفاع مقدس شکل گرفت؛ فرهنگی ارزشمند که بسیاری از مؤلفه‌های آن، بعد از پایان جنگ تحمیلی هشت‌ساله نیز ماندگار شد.

خواندن دسته‌جمعی آیةالکرسی برای بیمه کردن خود با پوشش حفاظتی حق تعالی، یکی از آداب و رسوم رزمندگان بود که چگونگی آن در کتاب «فرهنگ جبهه» چنین روایت شده هست: «موقع جابه‌جایی یا رفتن به عملیات و مرخصی رفتن دسته‌جمعی به شهر و بازگشتن به جبهه برای شرکت مجدد در عملیات، همه با هم آیة‌الکرسی می‌خواندند و خود را با پوشش حفاظتی حق تعالی بیمه می‌کردند. در بعضی از واحد‌ها به جای آن، پنج مرتبه سوره توحید را می‌خواندند».

انتهای پیام/ 113

گروه ساجد دفاع‌پرس: زندگی در جبهه‌ها صفایی خاص و آداب و رسومی برگرفته از فضای جنگی آمیخته با فرهنگ ایرانی اسلامی ما داشت؛ بنابراین در چنین فضایی بود که فرهنگ دفاع مقدس شکل گرفت؛ فرهنگی ارزشمند که بسیاری از مؤلفه‌های آن، بعد از پایان جنگ تحمیلی هشت‌ساله نیز ماندگار شد.

آداب سفره

«آداب سفره» یکی از آداب و رسوم رزمندگان در جبهه‌ها بود که چگونگی آن در کتاب «فرهنگ جبهه» چنین تشریح شده هست: آن‌چه از آداب سفره و غذا خوردن و آشامیدن جزو سیره‌ معصومان (ع) هست و امروز به بخشی از آن بهداشت تغذیه می‌گویند، در جبهه نیز بسیار رعایت می‌شد. از لقمه‌ کوچک گرفتن و خوب جویدن غذا و خوراک و نوشیدنی داغ ننوشیدن تا ندمیدن نَفَس بر آب و مزمزه کردن و به سه نوبت آشامیدن آن؛ از شروع کردن طعام به نام خدا و شکر نعمت او گفتن در هر لقمه، تا شستن دست قبل و بعد از غذا؛ از ابتدا و انتهای طعام به نمک کردن، تا نخوردن سیر و پیاز مخصوصاً شب‌ها؛ از سخن نگفتن [۱] هنگام غذا خوردن، تا پر نکردن معده از غذا و به همین ترتیب سایر آداب و سنن، مثل حرف نزدن موقع غذا خوردن و جریمه شهرداری آن روز قرار دادن برای فرد خاطی.

[۱]: در بعضی یگان‌ها رسم بود که کاسه‌ای سر سفره قرار می‌دادند و هر کس به ازای حرفی که موقع خوردن غذا پیش می‌کشید، باید مبلغی در آن ظرف می‌انداخت؛ البته صلوات هم گاهی جای پول را می‌گرفت.

منبع: کتاب فرهنگ جبهه

انتهای پیام/ 113