دانشگاه علوم پزشکی تهران

به گزارش مجاهدت از مشرق، دیابت یکی از شایع‌ترین بیماری‌های مزمن متابولیک در جهان است که به‌دلیل اختلال در تولید یا عملکرد انسولین، موجب افزایش غیرطبیعی قند خون می‌شود. این بیماری در اثر ترکیبی از عوامل ژنتیکی، سبک زندگی ناسالم، کم‌تحرکی، تغذیه نامناسب و حتی عوامل محیطی مانند آلودگی هوا بروز پیدا می‌کند و در صورت عدم تشخیص و درمان به‌موقع، می‌تواند به عوارض جدی و گاه جبران‌ناپذیر در قلب، کلیه، چشم‌ها، اعصاب و سایر ارگان‌های حیاتی بدن منجر شود. دیابت انواع مختلفی دارد که شایع‌ترین آن‌ها دیابت نوع یک، دیابت نوع دو و دیابت بارداری است.

علائم شایع این بیماری شامل تشنگی و ادرار بیش‌ازحد، احساس خستگی مداوم، کاهش یا افزایش ناگهانی وزن، تاری دید، کندی در بهبود زخم‌ها و عفونت‌های مکرر است. در بسیاری از موارد به‌ویژه در مراحل ابتدایی، دیابت بدون علامت مشخص ظاهر می‌شود و همین امر اهمیت غربالگری و معاینات دوره‌ای را دوچندان می‌کند. آگاهی از نشانه‌ها، انجام آزمایش‌های منظم و اصلاح سبک زندگی، سه گام کلیدی برای پیشگیری و مدیریت دیابت به‌شمار می‌رود.

در همین راستا مریم پیمانی دکترای تخصصی آموزش و ارتقای سلامت و پژوهشگر مرکز تحقیقات دیابت، پژوهشگاه علوم غدد و متابولیسم دانشگاه علوم پزشکی تهران گفتگویی داشتیم.

دیابت چه عوارضی را برای فرد ایجاد می‌کند؟

پیمانی: دیابت یک سندروم مزمن با عوامل متعدد است که از سبک زندگی ناسالم گرفته تا آلودگی هوا را شامل می‌شود. بر اساس نتایج یک مطالعه ملی طی سه دهه گذشته، سه عامل خطر اصلی برای دیابت در ایران اعم از رژیم غذایی نامناسب و پرکالری، فعالیت فیزیکی کم و چاقی و آلودگی هوا شناسایی شده است.

برخی عوامل خطر دیابت مانند سابقه خانوادگی، سن و وراثت غیرقابل تغییرند؛ اما تغییر در سبک زندگی و اصلاح الگوی تغذیه می‌تواند در پیشگیری از این بیماری مؤثر باشد. با وجود این، آمار مصرف فست‌فود و غذاهای پرچرب و پر کربوهیدرات در کشور رو به افزایش است و چاقی در کودکان نیز به شکلی نگران‌کننده رشد کرده است.

به‌طور سنتی، دیابت نوع یک بیشتر در کودکان و نوجوانان و دیابت نوع دو در بزرگسالان بالای ۴۰ سال دیده می‌شد، اما امروزه به دلیل تغییر الگوهای تغذیه و کاهش تحرک، موارد دیابت نوع دو در کودکان نیز ثبت می‌شود.

با وجود نقش عواملی مانند آلودگی هوا و زمینه ارثی، هنوز دیابت به‌طور کامل شناخته نشده و حتی افراد بدون چاقی یا تغذیه ناسالم نیز ممکن است به آن مبتلا شوند.

بر اساس اهداف توسعه پایدار سازمان ملل، ایران متعهد بوده است که تا سال‌های اخیر، شیوع دیابت را ۲۰ درصد کاهش دهد اما نه تنها به این هدف نرسیده، بلکه شیوع دیابت را نیز نتوانسته کنترل کند و روند ابتلاء به دیابت همچنان صعودی است.

دیابت فقط قند خون را تحت تأثیر قرار می‌دهد؟

پیمانی: دیابت نه‌تنها قند خون را تحت تأثیر قرار می‌دهد بلکه با ایجاد سندروم متابولیک، کنترل فشار خون و چربی خون را نیز دشوار می‌کند. بیماران دیابتی در معرض عوارض حاد مانند افت یا افزایش شدید قند خون و کوما و عوارض مزمن همچون نابینایی، نارسایی کلیه، زخم و قطع عضو، اختلالات عصبی و بیماری‌های قلبی-عروقی قرار دارند.

آمارها نشان می‌دهد بیشترین موارد دیالیز و بخش قابل توجهی از قطع عضو در ایران ناشی از دیابت است؛ بدون اقدامات فوری در زمینه اصلاح رژیم غذایی، افزایش فعالیت بدنی و کاهش آلودگی هوا، بار اقتصادی و اجتماعی دیابت در کشور به شکل نگران‌کننده‌ای افزایش خواهد یافت.

سبک زندگی سالم از چه سنینی باید شروع شود؟

پیمانی: افزایش آمار مبتلایان به دیابت در ایران در حالی ادامه دارد که گروه بزرگی از مردم در وضعیت پیش‌دیابت یا پر دیابت قرار دارند. این افراد اگرچه همه معیارهای تشخیص دیابت را ندارند، اما قند خون ناشتا در آن‌ها بالاتر از حد طبیعی است و همین وضعیت، خطر ابتلاء به عوارض مزمن دیابت را حتی پیش از بروز بیماری، افزایش می‌دهد.

آغاز آموزش سبک زندگی سالم از سنین پایین و گنجاندن این مباحث در کتاب‌های درسی و برنامه‌های آموزشی مدارس است. استفاده از روش‌های نوین مانند بازی‌وارسازی (Gamification) می‌تواند نقش مؤثری در جلب توجه کودکان و نوجوانان ایفا کند. این بازی‌ها علاوه بر سرگرمی، باید پیام‌های بهداشتی و آموزش‌های مرتبط با تغذیه سالم و فعالیت بدنی را منتقل کنند؛ به این ترتیب، علاوه بر آموزش نسل آینده، خانواده‌ها نیز به‌طور غیرمستقیم تحت آموزش قرار می‌گیرند.

افراد پیش‌دیابتی نیز در معرض درگیری‌های قلبی‌عروقی، کلیوی و چشمی قرار دارند. از سوی دیگر، تأثیر این بیماری بر سلامت روان، از جمله بروز افسردگی دیابتی و افت کیفیت زندگی، ضرورت پیشگیری و مدیریت بیماری را دوچندان می‌کند.

از پرخطرترین بازه‌های سنی شروع دیابت چه سنی است؟

پیمانی: سنین ۴۰ تا ۶۰ سالگی که به‌عنوان دوران فعالیت و اشتغال افراد شناخته می‌شود، یکی از پرخطرترین بازه‌های سنی برای شروع دیابت است. بروز این بیماری در این گروه سنی می‌تواند به کاهش بهره‌وری نیروی کار، افزایش ازکارافتادگی و تحمیل بار اقتصادی و روانی سنگین بر خانواده‌ها و سیستم درمانی منجر شود. با این حال، روند ابتلاء در کودکان و نوجوانان نیز رو به افزایش است و این مسأله، زنگ خطر جدی برای نسل آینده به شمار می‌رود.

همچنین هزینه‌های درمان دیابت و عوارض آن در کشورهای مختلف، از جمله ایالات متحده، به میلیاردها دلار در سال می‌رسد. در ایران نیز با وجود هدف‌گذاری برای کاهش یا حتی کنترل شیوع دیابت، ایران هنوز به این اهداف نرسیده و روند ابتلاء همچنان صعودی است.

آیا آموزش مربیان و والدین برای حمایت از کودکان دیابتی ضروری است؟

پیمانی: دیابت در کودکان، به‌ویژه دیابت نوع یک که نیازمند تزریق روزانه انسولین است، می‌تواند بر سلامت جسم و روان کودک و خانواده تأثیر قابل توجهی بگذارد. کارشناسان معتقدند مربیان بهداشت مدارس باید آموزش‌های لازم را دریافت کنند تا بتوانند محیطی امن و مناسب برای این کودکان فراهم کنند و در مواقع لازم، پشتیبانی‌های لازم را ارائه دهند.

استفاده از الگوهای موفق (Role Model) برای کودکان دیابتی می‌تواند در تقویت روحیه آن‌ها مؤثر باشد. برای مثال، معرفی ورزشکاران یا شخصیت‌های شناخته‌شده‌ای که با وجود ابتلاء به دیابت، زندگی موفقی داشته‌اند، می‌تواند به کودک انگیزه بدهد و باعث شود تشخیص دیابت به معنای پایان امید و آرزوهای او تلقی نشود.

همچنین والدین کودکان دیابتی نیازمند دریافت آموزش‌های سلامت روان، روان‌شناسی و مهارت‌های مدیریت بیماری هستند تا بتوانند با استرس و چالش‌های ناشی از این شرایط کنار بیایند و کیفیت زندگی فرزندشان را ارتقا دهند.

غلط و درست اطلاعات در اینترنت را چگونه تشخیص دهیم؟

پیمانی: در جست‌وجوی اینترنتی درباره دیابت، باید از منابع معتبر استفاده شود. سایت‌های وابسته به دانشگاه‌های علوم پزشکی، انجمن دیابت ایران و سازمان‌های مردم‌نهاد معتبر، از جمله منابع قابل اعتماد هستند. این سایت‌ها معمولاً دارای بخش «درباره ما» و اطلاعات شفاف درباره حامیان و تیم علمی خود هستند. برای نمونه، «کلینیک مجازی دیابت» دانشگاه علوم پزشکی تهران و پلتفرم‌های آموزشی انجمن‌های معتبر، محتوای علمی و کاربردی برای بیماران و خانواده‌ها ارائه می‌کنند.

بسیاری از وب‌سایت‌ها و صفحات شبکه‌های اجتماعی ممکن است اطلاعات نادرست یا تبلیغاتی منتشر کنند و هدف آن‌ها فروش محصولات یا خدمات باشد. بنابراین، بیماران و والدین باید اطلاعات حساس را با پزشک، پرستار یا مربی آموزش‌دیده بررسی و تأیید کنند. وظیفه ارائه‌دهندگان خدمات درمانی نیز این است که منابع معتبر و آدرس‌های رسمی را به بیماران معرفی کنند تا از انتشار اطلاعات نادرست جلوگیری شود.

به گزارش مجاهدت از مشرق، اما به‌جای چهره همیشه آرام و متعهد او، این‌بار خبری تلخ و جانکاه رسید؛ استادیار جوان و پرتلاش طب نوزادی، به همراه فرزند خردسالش در حمله تروریستی رژیم صهیونیستی در تهران، به شهادت رسید.

این حادثه دردناک بامداد جمعه، ۲۴ خرداد ۱۴۰۴، در محله چمران تهران و در منزل پدری این بانوی پزشک رخ داد و نه‌تنها جامعه پزشکی کشور، بلکه دل یک ملت را داغدار کرد.

دکتر یوسف مجتهدی، فوق تخصص بیماری‌های کلیه کودکان و رئیس بیمارستان بهرامی، با اندوه از این ضایعه یاد کرده و می‌گوید: «دکتر مرضیه عسکری، عضو هیئت علمی دانشگاه علوم پزشکی تهران و بیمارستان کودکان بهرامی، یکی از چهره‌های برجسته در حوزه طب نوزادان بود؛ پزشکی جوان، متعهد، پرانرژی و دقیق، که با دانش و وجدان کاری مثال‌زدنی‌اش، نقش بی‌بدیلی در حفظ جان نوزادان و تربیت نسل آینده پزشکان ایفا می‌کرد.

مجتهدی با بیان اینکه دکتر عسکری از ستون‌های بخش نوزادان؛ پزشکی بسیار خوش‌اخلاق، سخت‌کوش و متعهد، بود، می‌گوید: «او محبوب دستیاران، همراه بیماران، و پشتیبان همکاران بود. همیشه آماده بود جای خالی همکاران دیگر را پر کند، بدون هیچ چشم‌داشتی. نبودن او نه‌فقط برای بخش، بلکه برای کل بیمارستان، جای خالی بزرگی خواهد بود.»

مادری که خود از دل رنج آمده بود

دکتر عسکری، نه‌تنها پزشکی فرهیخته، بلکه مادری فداکار نیز بود. دکتر مجتهدی با اشاره به این موضوع، می‌گوید: «فرزند او در روزهای بحران کرونا به دنیا آمد؛ در شرایطی سخت، با زایمانی دشوار که او را تا آستانه کما پیش برد. اما با اراده‌ای که همیشه در زندگی‌اش موج می‌زد، بر بیماری غلبه کرد و مادر شد. مادری که با تمام عشق، تا لحظه آخر در کنار فرزند ۳‌ساله‌اش ماند، همان فرزندی که در این حمله ناجوانمردانه، جانش با مادرش از دست رفت.»

او از احساسات مادرانه‌اش در تمام خدمت یاد کرده و خاطره‌ای از روزهای پایانی فعالیت دکتر عسکری را چنین روایت می‌کند: «چند وقت پیش نوزادی بسیار بدحال در بخش مراقبت‌های ویژه داشتیم که به‌دلیل شرایط وخیم، نیاز به دیالیز و مراقبت مداوم داشت. دکتر عسکری با وجود تمام سختی‌ها، بی‌وقفه بالای سر نوزاد ایستاد، وضعیتش را رصد کرد و همه اقدامات لازم را با دقت انجام داد. خوشبختانه، آن نوزاد برخلاف پیش‌بینی‌ها زنده ماند و از بخش ترخیص شد. این نتیجه عشق و دانش دکتر عسکری بود.»

داغی بر قلب جامعه پزشکی

رئیس بیمارستان بهرامی با اشاره به اینکه بیش از ۳ سال بود که دکتر عسکری در بیمارستان بهرامی فعالیت می‌کرد، می‌گوید: «به دلیل سوابق و تجربیات خوب چند ماهی می‌شد که به عضویت هیئت علمی درآمده بود و آینده‌ای روشن پیش‌رو داشت. او از نسلی بود که در سکوت و بدون هیاهو، با جان و دل برای مردمش کار می‌کرد؛ نسلی که با همه دشواری‌های حرفه پزشکی، عاشقانه در مسیر خدمت مانده بود.

دکتر عسکری در رشته‌ای مانند طب نوزادان که شما با موجودی طرف هستی که ۳ تا ۳ و نیم کیلو بیشتر وزن ندارد و پیچیدگی‌های علمی و فشارهای عاطفی‌اش گاه فراتر از توان انسان است همچون نوری بود در دل تاریکی. همکارانش او را نه‌تنها برای تخصصش، بلکه برای شخصیت انسان‌دوست و حضور مهربانش تحسین می‌کردند. اکنون، با پر کشیدن او و فرزندش، جامعه پزشکی یکی از امیدهای درخشان خود را از دست داده است اما یاد، مسیر، و تعهد او، بی‌شک الهام‌بخش خواهد بود برای آنان که در این سرزمین، همچنان با ایمان، دانش و مهر، به راه خدمت ادامه می‌دهند.»

به گزارش مجاهدت از مشرق، علی جعفریان، در یک برنامه تلویزیونی در شبکه سلامت سیما، اظهار داشت: تسلط، کارشناس بودن، داشتن دانش مرتبط، اعتقاد به گفتمان رئیس جمهور به ویژه عدالت و عدم تعارض منافع، وجود شایستگی‌های فردی و هماهنگی با تیم مدیریتی وزارت بهداشت از شاخصه‌های انتخاب مدیران وزارت بهداشت است.

وی افزود: به عنوان نمونه در حوزه علمی که حیطه فعالیت معاونت‌های دانشجویی و فرهنگی، آموزشی و تحقیقات و فناوری است باید بین معاونان این معاونت‌ها، هماهنگی وجود داشته باشد. مقرر شده کمیته انتصابات از مکانیسم‌های مختلف، ورودی و پیشنهاد داشته باشد. در گام اول اعضای کمیته، نفرات مورد نظر خودشان برای هر پست را معرفی کردند و در گام دوم، افراد و پیشنهادات از انجمن‌های علمی و صنفی و همچنین از سوی وزیر بهداشت به اعضای کمیته ارائه می‌شود.

رئیس پیشین دانشگاه علوم پزشکی تهران خاطرنشان کرد: برای انتخاب معاونان وزارت بهداشت، چارچوبی برای ارزیابی و انتخاب آنها تهیه و حتی به رئیس جمهور نیز ارائه شد که مورد توجه وی نیز قرار گرفت. این معیارها دو دسته و شامل ویژگی‌های فردی مانند شناخت مجموعه، قدرت حل مساله، حسن شهرت و مقبولیت، توان رهبری و مدیریت، مشارکت طلبی، انتقادپذیری و همچنین ویژگی دوم، تجارب اجرایی و تکراری نبودن در موقعیت شغلی یکسان با دوران گذشته است.

جعفریان ماهیت کمیته انتصابات را مشورتی دانست و گفت: تلاش ما این است که مشورت درستی به وزیر بهداشت برای انتخاب مدیران ارشد نظام سلامت ارائه کنیم. بر اساس ملاک‌های تهیه شده، افراد پیشنهادی را بررسی و نتایج را به وزیر بهداشت ارائه می‌دهیم. در لیست اولیه برای هر معاونت، ۱۰ نفر پیشنهاد شده اند که در جلسه کمیته انتصابات در مورد افراد به تفصیل، بررسی و نمره آنها مشخص شده است.

وی از پاکدستی و صداقت به عنوان یکی از کلیدی ترین ملاک‌های انتخاب مدیران وزارت بهداشت یاد کرد و افزود: اگر کوچک‌ترین ابهامی در این زمینه وجود داشته باشد، افراد حذف می‌شوند. همچنین مسئولیت پذیری، نوآوری، خلاقیت، مهارت‌های ارتباطی، اعتماد به نفس، تفویض اختیار و واگذار کردن امور به زیرمجموعه مانند دانشگاه‌ها و سازمان‌های تابعه، مهارت تصمیم گیری، داشتن نگرش راهبردی به موضوعات و مدیریت عملکرد از بحث‌های مهم دیگر در حوزه ویژگی‌های فردی این افراد به حساب می‌آید.

رئیس کمیته انتصابات وزارت بهداشت با بیان اینکه انتخاب نهایی معاونان وزارت بهداشت بر عهده وزیر بهداشت است، گفت: در دولت چهاردهم این روال حاکم است که انتخاب معاونان وزرا با دبیرخانه دولت هم هماهنگ می‌شود. همچنین بر اساس قانون مشاغل حساس، انتخاب معاونان و مدیران نیازمند استعلام از قوه قضائیه و نهادهای نظارتی و اطلاعاتی است. انتخاب معاونان ابتدا با موافقت شفاهی از حراست دستگاه انجام و سپس در طول یک ماه، پاسخ تاییدیه به صورت مکتوب ارائه می‌شود.

جعفریان با بیان اینکه فرصت برای انتخاب مدیران و معاونان دیر نشده است، گفت: در وزارت بهداشت ۸ معاونت، ۱۰ مدیریت ستادی مانند مرکز روابط عمومی و اطلاع رسانی، حراست و بین الملل، ۹ دبیرخانه و شورا، ۹ سازمان تابعه و ۶۸ دانشگاه و دانشکده علوم پزشکی وجود دارد که باید مسئولان آنها با رعایت ملاحظات قانونی و روال دولت، منصوب شوند.

رئیس کمیته انتصابات وزارت بهداشت دولت چهاردهم یادآور شد: تا کنون انتصاب مدیرانی که از سوی وزیر بهداشت انجام شده از بین پیشنهادات کمیته انتصابات بوده است که دو معاون منصوب شده از سوی دکتر ظفرقندی، نفر اول پیشنهاد کمیته انتصابات و یکی دیگر از معاونان، نفر دوم لیست پیشنهادی بوده است.

وی تاکید کرد: تعهد به اسناد بالادستی به ویژه برنامه هفتم پیشرفت و سیاست‌های کلی سلامت ابلاغی از سوی مقام معظم رهبری، اجرای صحیح تصمیمات حوزه وزارتی، ارتقای خدمات هر معاونت، روز آمد کردن نظام‌های تصمیم گیری و الکترونیک کردن آن، استفاده از فناوری‌های نوین، عدم تعارض منافع و تعامل مناسب با سایر مسئولان، ذی نفعان، سایر سازمان‌ها و بخش خصوصی از معیارهای انتخاب معاونان وزارت بهداشت است.

جعفریان با اشاره به وجود برنامه عملیاتی در وزارت بهداشت در دوره‌های گذشته، گفت: دوره‌ای بحث شکوفایی برنامه استراتژیک بود که الان کمتر شنیده می‌شود. دوره‌ای دیگر، شکوفایی برنامه عملیاتی بود که در یکی دو دوره، پایش برنامه عملیاتی توسط وزارت بهداشت نیز انجام شد. مهمترین اشکال این برنامه‌ها این است که بخش عمده‌ای از کار، مستندسازی است که مشکل و مسائل را حل نمی‌کند.

رئیس پیشین دانشگاه علوم پزشکی تهران با بیان اینکه در دولت چهاردهم، تکالیف وزارتخانه‌ها و دستگاه‌های اجرایی با زمان بندی مشخص بر اساس برنامه هفتم پیشرفت ارائه شده است، گفت: وزارت بهداشت در برنامه هفتم تکالیف و زمان بندی اجرای آنها را به صورت دقیق می‌داند و اولین گام، مشخص کردن مسئولیت اجرای تکالیف به معاونت‌ها و واحدهای وزارت بهداشت بود که هفته گذشته توسط وزیر بهداشت انجام شد.

وی افزود: در وزارت بهداشت تکلیف داریم برنامه هفتم پیشرفت را در زمان بندی مشخص شده به سرانجام برسانیم و یا اگر به صورت کامل قابلیت اجرا نیست، چقدر زمان نیاز است. برنامه هفتم قبل از دولت چهاردهم، ابلاغ شده بود و برخی عقب ماندگی‌ها وجود دارد.

جعفریان با بیان اینکه مبنای ما قانون و اسناد بالادستی است، افزود: برخی از تکالیف وزارت بهداشت فرصت سه ماهه بوده که چند هفته به پایان آن باقی مانده و برخی از زمان بندی‌های تکالیف قانونی برنامه هفتم، نیاز به بازبینی دارد.

به گزارش مجاهدت از مشرق، سیدعلیرضا پرهیز گفت: با توجه به اینکه علم جراحی فک و صورت مثل سایر علوم پزشکی به لحاظ تکنیک، ابزار و ادوات مورد استفاده در حین جراحی در حال تغییر و پیشرفت است بنابراین مسیر اصلی بیستمین کنگره جراحان دهان، فک و صورت ایران معرفی آخرین پیشرفت‌های فناوری دنیا را در این رشته دنبال می‌کند.

دبیر علمی بیستمین کنگره بین المللی جراحان دهان، فک و صورت، با اشاره به برگزاری ۹ نشست تخصصی در کنگره، افزود: موضوعات مورد بحث در این کنگره طیف وسیعی از جراحی‌ها را شامل می‌شد زیرا هر سال مقالات متعدد و زیادی در رشته‌های جراحی زیبایی، درمان شکستگی ناحیه فک و صورت، درمان ضایعات و تومورهای ناحیه فک و صورت، درمان بیماران دچار شکاف کام و لب، اختلالات و ناهنجاری‌های مشکلات مربوط به فک و صورت و همچنین دردهای ناحیه سر و صورت تولید می‌شود که به پیشرفت‌های چشمگیر در این حوزه وسیع اشاره دارد.

وی ادامه داد: شاید تا چند سال پیش توسعه و پیشرفت فناوری در حوزه جراحی‌های دهان، فک و صورت به اندازه امروز وجود نداشت، این در حالی است که در دنیا از فناوری‌هایی مثل پرینترهای سه بعدی، نرم افزارهای دیجیتال، سیستم‌های راهبردی جراحی و به تازگی هوش مصنوعی در رشته جراحی دهان، فک و صورت استفاده می‌شود.

پرهیز افزود: تمرکز اصلی استادان در این کنگره بررسی و معرفی آخرین پیشرفت‌های فناوری در رشته جراحی دهان، فک و صورت در نقاط مختلف دنیا بود. همچنین در این زمینه دانش بومی و پیشرفت جراحان داخلی نیز معرفی و مورد بحث قرار گرفت.

دانشیار دانشگاه علوم پزشکی تهران درباره دستاوردهای کنگره گفت: تفاوت این کنگره با کنگره‌های قبلی در این بود که ما سخنران متکلم الوحده نداشتیم، به عبارتی قرار بر این نبود که یک نفر سخنرانی محض کند؛ بلکه تمامی اعضای نشست‌های تخصصی و حضار در مباحث شرکت داشتند و نشست‌ها به صورت بحث و گفتگوی دو طرفه بود.

وی درباره سخنرانی‌ها نیز افزود: در مجموع ما بیش از ۵۰ سخنران متخصص داشتیم و علاوه بر سخنرانان داخلی از کشورهای ترکیه، بلژیک و ایتالیا نیز به صورت مجازی و حضوری شرکت کردند.

بیستمین کنگره بین‌المللی جراحان دهان و فک و صورت ایران، روز جمعه در هتل المپیک تهران به کار خود پایان داد.