دریاچه ارومیه

به گزارش مجاهدت از مشرق به نقل از روابط عمومی دادگستری آذربایجان‌غربی ستایشی سهنگوی قوه قضائیه عصر روز دوشنبه در حاشیه سفر به آذربایجان‌غربی از وضعیت دریاچه ارومیه بازدید کرد.

در این بازدید که عتباتی رئیس کل دادگستری استان، مجیدی دادستان مرکز استان، حاتمی رئیس حفاظت و اطلاعات دادگستری استان و جمعی از مسئولان وی را همراهی می کردند ضمن بررسی میدانی وضعیت دریاچه ارومیه، از وضع موجود ابراز ناراحتی نمود و خواستار ورود ریاست کل دادگستری و دادستان مرکز استان برای بررسی ترک فعل های صورت گرفته در انجام مصوبات ستاد احیای دریاچه ارومیه شد.

سخنگوی قوه قضائیه همچنین با بیان اینکه مردم ولی نعمت ما هستند به مسئولین استانی پیشنهاد داد به منظور ایجاد فضای مناسب و ایجاد امکانات رفاهی برای گردشگران و خانواده ها آنها طرحی را در شورای برنامه ریزی استان مطرح و مصوب نمایند تا امکانات مناسب رفاهی برای بازدید کنندگان از دریاچه ارومیه فراهم گردد.

عتباتی رئیس کل دادگستری استان نیز در خصوص پیگیری ترک فعل های انجام شده در مورد اجرای مصوبات ستاد احیای دریاچه ارومیه گفت که با دستور صادره دادستانی مرکز استان، بازرسی کل از ماه گذشته به موضوع ورود و گزارش مفصل و تکمیلی هم در حوزه ترک فعل ها و هم در حوزه اجرای مصوبات و هم مجموعه هایی که در این امر موثر بودند که موضوع در دست پیگیری و اقدامات قضایی لازم در دست انجام می باشد.

به گزارش مجاهدت از مشرق، از شرکت مدیریت منابع آب ایران، “فیروز قاسم‌زاده” مدیرکل دفتر اطلاعات و داده‌های آب کشور گفت: بررسی وضعیت ورودی سدهای کشور نشان می‌دهد که ورودی به مخازن در سال آبی جاری ۲۸.۱۵میلیارد مترمکعب رسیده که نسبت به مدت مشابه سال آبی گذشته ۴ درصد افزایش را نشان می‌دهد.

وی افزود: میزان پرشدگی سد زاینده‌رود  در استان اصفهان، سدهای استان تهران، سدهای استان خوزستان و سدهای حوضه آبریز دریاچه ارومیه در شرایط فعلی به ترتیب حدود ۲۷ درصد،  ۳۲ درصد،  ۵۴ درصد و ۶۰ درصد است.

مدیرکل دفتر اطلاعات و داده‌های آب کشور خاطرنشان کرد: با توجه به برنامه‌ریزی صورت گرفته برای عبور بدون تنش از فصل گرمای پیش رو، رعایت الگوی بهینه مصرف از سوی مردم، بسیار کمک کننده خواهد بود.

به گزارش مجاهدت از مشرق، وضعیت بارشی کشور نسبت به سال گذشته و دو سال پیش اصلاً مطلوب ارزیابی نمی‌شود و همین امر دغدغه تامین آب در روزهای گرم تابستان را جدی‌تر ساخته است، با این حال هنوز برخی حوضه‌های آبریز شاهد بارش خواهند بود.

گزارش جدید شرکت مدیریت منابع آب ایران نشان از افزایش میزان بارش‌های کشور تا روز گذشته (۶ خردادماه) دارد. بر این اساس سطح بارش‌های کشور از ابتدای سال آبی جاری (ابتدای مهر ۱۴۰۰) تا ۶ خردادماه در حالی به رقم ۱۸۳.۳ میلیمتر رسید که این میزان در مدت مشابه سال آبی پارسال (ابتدای مهر ۱۳۹۹ تا آخر شهریور ۱۴۰۰)۱۴۶ میلیمتر بود که رشد ۲۶ درصدی را نشان می‌دهد؛ البته بارندگی‌ها نسبت به میانگین دوره‌های مشابه درازمدت (۲۳۲.۶میلیمتر) ۲۱ درصد کاهش را نشان می‌دهد.

استان گیلان با ۸۵۹.۶ میلیمتر مقام نخست پربارش‌ترین استان کشور را دارد و پس از آن چهارمحال‌وبختیاری با ۶۰۴.۴ میلیمتر مقام دوم پربارش‌ها را قرار گرفته است.

استان یزد هم با ۵۹.۸ میلیمتر کم‌بارش‌ترین استان‌های کشور است.

گزارش اخیر موسسه تحقیقات آب هم بیانگر آن است که در هفته منتهی به ۱۳ خردادماه وضعیت بارشی حوضه آبریز دریای خزر کمی بهتر خواهد شد و بیشینه بارش آن با افزایش ۵ میلیمتر به ۷۷ میلیمتر خواهد رسید.

 وضعیت بارشی حوضه آبریز دریاچه ارومیه نیز بهتر خواهد شد به‌گونه‌ای که بیشینه بارش آن به ۵۰ میلیمتر با متوسط محدوده ۵ میلیمتر می‌رسد.

اما حوضه آبریز فلات مرکزی نسبت به هفته منتهی به ۶ خرداد با کاهش بارش روبرو خواهد بود و بیشینه بارش آن به ۲۹ میلیمتر با متوسط محدوده صفر میلیمتر خواهد رسید.

حوضه آبریز قره‌قوم و خلیج‌فارس و دریای عمان هم در هفته منتهی به ۱۳ خرداد شاهد کاهش بارش خواهند بود، به‌گونه‌ای که متوسط بارش آنها ۴ میلیمتر خواهد بود که متوسط محدوده بارش هم نخواهند داشت.

حوضه آبریز مرزی شرق در هفته منتهی به ۱۳ خرداد ماه همچنان بدون بارش خواهد بود، ضمن اینکه از مجموع ۳۱ حوضه آبریز درجه دو همچنان ۱۸ حوضه بدون بارش پیش‌بینی می‌شود.

از مجموع ۹ حوضه آبریز درجه ۳ کشور، ۳ حوضه بدون بارش خواهد بود.

به گزارش مجاهدت از مشرق، بررسی گزارش تازه موسسه تحقیقات آب وزارت نیرو بیانگر آن است که کاهش میانگین تراز آب دریای خزر در سال ۲۰۲۱ میلادی در حالی رخ داده که در سال ۲۰۲۰ میلادی سطح آب ۴ سانتی‌متر و در سال ۲۰۱۹ سطح آب ۱۳ سانتی‌متر کاهش یافته بود.

این مقدار کاهش سطح آب معادل دو و نیم برابر حجم دریاچه ارومیه در دوره پرآبی است که طی یک سال از حجم آب دریای خزر کاسته شده است.

علل کاهش تراز آب دریای خزر

در افت قابل‌ملاحظه تراز آب دریای خزر در سال ۲۰۲۱ میلادی، کاهش میزان بارش در حوضه آبریز خزر نسبت به متوسط سالانه و افزایش یک درجه‌ای میانگین دمای سطح آب دریا در این سال نسبت به میانگین بلندمدت و اثر آن در افزایش میزان تبخیر از سطح آب، تأثیرگذار بوده است.

بررسی تغییرات درون سالی دمای سطح آب نشان داده که متوسط دمای آب در سه ماه تابستان نسبت به دو سال گذشته این دریا، افزایش ۱.۵ درجه‌ای در سال ۲۰۲۱ میلادی داشته است.

علاوه بر عوامل اقلیمی، در ۹ ماه اول سال ۲۰۲۱ میلادی، آبدهی رودخانه ولگا (۱۹۱ میلیارد مترمکعب) نسبت به دوره مشابه سال ۲۰۲۰ میلادی (۲۲۵ میلیارد مترمکعب)   ۱۵ درصد کاهش و در مقایسه با میانگین بلندمدت حدود ۳ درصد کاهش داشته است متوسط آبدهی این رودخانه (۱۹۳۸-۲۰۲۰) میلادی ۲۴۰ میلیارد مترمکعب در سال است.

بر اساس این گزارش، از سال ۱۹۹۵ تاکنون، سطح آب دریای خزر به میزان ۱۷۰ سانتی‌متر کاهش یافته است. در این بازه زمانی، در سال‌های ۱۹۹۶، ۲۰۱۱ و ۲۰۱۵ کاهش بیش از ۲۰ سانتی‌متر در سال همانند سال ۲۰۲۱ میلادی رخ داده است.

نکته حائز اهمیت این است که در این سال‌ها، کاهش تراز آب با کاهش قابل‌ملاحظه آبدهی رودخانه ولگا همراه بوده به طوری که حجم آبدهی رودخانه ولگا بین ۲۰ تا ۳۰ درصد کمتر از متوسط بلندمدت بوده است، لکن در سال ۲۰۲۱ میلادی درحالی‌که آبدهی ولگا کاهش زیادی نداشته، این مقدار افت سطح آب مشاهد شده است.

این مسئله نقش تأثیرگذار افزایش دما و به‌تبع آن افزایش میزان تبخیر از سطح آب دریا را در کاهش‌های اخیر بیان می‌کند.

همچنان که پیش‌بینی نوسانات آب دریای خزر به استناد مدل‌های اقلیمی و سناریوهای تغییرات آتی مؤلفه‌های آب و هواشناسی، افزایش دما و تبخیر را به‌عنوان گزینه‌های مؤثر بر آینده منابع آبی خزر مطرح و بر کاهش بیشتر سطح آب این دریا تا پایان قرن ۲۱ میلادی تأکید می‌کند شرایط حال و پیش‌بینی وضعیت منابع آبی دریای خزر، توجه به مدیریت اثرات و پیامدهای پسروی دریا ازجمله لزوم صیانت از اراضی ساحلی و حریم دریای خزر و پهنه‌های آبی متأثر از کاهش سطح آب دریا را بیش از گذشته ضروری می‌داند و هرگونه برنامه‌ریزی مرتبط با دریا و سواحل و اقدام‌های زیربنایی را با لحاظ احتمال کاهش بیشتر سطح آب دریای خزر تأیید می‌کند.