روزنامه اعتماد

*********

برخی اخبار حکایت از آن دارد که مهدی کروبی معروف به شیخ فتنه با فرزندان موسوی از لیدرهای نزدیک به منافقین دیدار کرده است، نکته جالب توجه آن است که روزنامه اعتماد نزدیک به حزب اعتمادملی که مواضع کروبی را منتشر می‌کند حتی یک کلمه از نطق اخیر او را چاپ نکرده و به عبارتی آن را سانسور کرده است.

این اظهارات از سوی مهدی کروبی آنچنان خلاف امنیت ملی و دور زا عرف سیاسی است که اصلاح‌طلبان ستادی با ماهیت دولتی حاضر به نشر آن نشده‌اند.

از نگاه این جریان کروبی عنصری تمام شده یا به تعبیر خودشان سوخته است که چیزی جز هزینه اظهارات هزینه‌ساز نمی‌توان نامی روی آن نهاد، در این حزب اعتماد ملی معروف است که کروبی آنچنان از قافله عقب افتاده که گویی تازه از غار بیرون آمده است!

با این جود روزنامه شرق شرحی بر دیدار اخیر کروبی با خانواده موسوی آورده و نوشته است:

فرزندان مهندس میرحسین موسوی به دیدار مهدی کروبی رفتند. در این دیدار مهدی کروبی از مهندس موسوی به‌عنوان «نخست‌وزیر امام و موفق دوران سخت جنگ» و زهرا رهنورد قرآن‌پژوه، به نیکی یاد کرد و گفت: خدمات ارزشمند این دو عزیز بر کسی پوشیده نیست. کروبی در این دیدار با اشاره به حوادث سال ۸۸ گفت هر دوی ما در آن روزها انحراف را دیدیم و برای کشور و انقلاب احساس خطر کردیم. آمدیم تا مانع انحرافی شویم که نطفه‌اش در سال ۸۴ گذاشته شد!

در مورد مواضع اخیر شیخ فتنه بیان چند نکته ضروری است:

۱- مهدی کروبی در دیدار اخیر خود با جمعی از نزدیکان میرحسین موسوی، بار دیگر با ادبیاتی تند، انتقادهایی را متوجه مجلس و رهبری کرد و ادعاهای قدیمی درباره انتخابات ۱۳۸۸ را تکرار نمود؛ اظهاراتی که بیش از آنکه حاوی نکته‌ای تازه باشد، بازتاب همان ذهنیت و لجاجتی است که در سال فتنه، کشور را در بحران برد.

۲- فتنه ۸۸ نه صرفا یک اختلاف انتخاباتی، بلکه آزمونی برای تمکین به قانون و پذیرش رأی مردم بود. در آن زمان، شورای نگهبان طبق قانون، همه شکایات نامزدها را بررسی کرد و رهبر معظم انقلاب در خطبه تاریخی ۲۹ خرداد، به‌ روشنی خواستار آرامش، پیگیری قانونی و پرهیز از التهاب‌آفرینی شدند؛ اما کروبی و هم‌پیمانانش مسیر دیگری را برگزیدند. آنان بدون ارائه سند، مدعی تقلب شدند و با بی‌اعتنایی به قانون، مردم را به خیابان‌ها کشاندند.

۳- حقیقت آن است که مواضع اخیر کروبی را نمی‌توان جدا از وضعیت امروز جریان اصلاح‌طلب تحلیل کرد. این جریان در سال‌های اخیر، به‌ دلیل فاصله گرفتن از بدنه اجتماعی و ناتوانی در ارائه راه‌حل‌های واقعی، در بن‌بست قرار گرفته است. چهره‌هایی مانند کروبی، موسوی و رهنورد دیگر پایگاهی در میان مردم ندارند و تنها با طرح اظهارات جنجالی می‌کوشند خود را زنده نگه دارند، اصلاح‌طلبان رادیکال با دادن نطق به دستور کروبی در حال بازتولید مجدد خود هستند.

*********

جنجال تازه‌ای که پیرامون اظهارات محمدباقر قالیباف، رئیس مجلس شورای اسلامی درباره روابط ایران با روسیه از سوی جریانات اصلاح‌طلب شکل گرفت، بار دیگر نشان داد که بخشی از جریان سیاسی کشور هنوز حاضر نیست منطق سیاست خارجی جمهوری اسلامی را در چارچوب «منافع ملی» و نه «جناحی» درک کند.

قالیباف در نطق پیش از دستور خود، از مواضع اخیر حسن روحانی و محمدجواد ظریف که نسبت به روابط ایران و روسیه اظهارات انتقادی مطرح کرده بودند، انتقاد کرد و گفت این سخنان در شرایطی بیان می‌شود که همکاری‌های راهبردی ایران با شرق در حال گسترش است. روزنامه سازندگی در ادامه بالا نگه داشتن موج شرق سیزی نوشته است:

تحلیلگران معتقدند که قالیباف در چند سال اخیر میان دو فشار متضاد گرفتار شده است. از یک‌سو تلاش دارد، چهره‌ای میانه‌رو از خود ارائه دهد تا در آینده سیاسی کشور، گزینه‌ای برای ریاست جمهوری باقی بماند؛ و از سوی دیگر برای حفظ موقعیت‌اش در مجلس، ناچار است با فراکسیون پایداری و نیروهای تندرو مماشات کند.

در ادامه این گزارش آمده است:

به نظر می‌رسد، نطق اخیر او نیز تلاشی بود برای نشان دادن همسویی با گفتمان غالب مجلس یعنی حمایت بی‌قید از روسیه و چین اما نتیجه‌ معکوس داد و حتی در اردوگاه اصولگراها با انتقاد مواجه شد. با صدور اطلاعیه‌ توضیحی مجلس در واقع قالیباف گامی به عقب برداشت؛ بدون آنکه به‌صراحت بگوید، اشتباه کرده اما با حذف نام روحانی و ظریف از متن رسمی نشان داد که از تبعات سیاسی سخنانش آگاه شده است.

درک درست از جایگاه کنونی ایران در نظم جهانی، بدون بازگشت به اصول انقلاب اسلامی ممکن نیست. سیاست «نه شرقی، نه غربی» که از نخستین شعارهای جمهوری اسلامی بود، به معنای نفی وابستگی و پذیرش روابط برابر با همه کشورهاست. ایران نه به دنبال دنباله‌روی از شرق است و نه پذیرای سلطه غرب؛ بلکه هدف آن، برقراری روابط متوازن، برابر و بر پایه منافع ملی است.

بر این اساس، همکاری با چین و روسیه در امتداد منافع جمهوری اسلامی است. این کشورها در سال‌های اخیر، برخلاف اروپا و آمریکا، در حوزه‌های حیاتی مانند انرژی، فناوری، تجارت و امنیت، در کنار ایران ایستاده‌اند و از مواضع ضدایرانی واشنگتن حمایت نکرده‌اند. طبیعی است که توسعه این روابط، بخشی از راهبرد کلان تهران برای مقابله با فشارهای غرب و تقویت جایگاه کشور در نظم چندقطبی جهان باشد.

بااین‌حال، جریان غرب‌گرا در داخل کشور همچنان درکی خطی و تک‌بعدی از سیاست خارجی دارد. از نگاه آنان، تعامل با غرب مترادف پیشرفت است و هرگونه همکاری با شرق، به معنای انزوا و عقب‌ماندگی. این دوگانه‌سازی ساده‌انگارانه، در عمل کشور را از ظرفیت‌های متنوع بین‌المللی محروم کرده و موجب شده بسیاری از فرصت‌های اقتصادی و فناورانه، به دلیل تردید در تصمیم‌گیری یا ترس از واکنش غرب، از دست برود.

۱۱۵ محکوم امنیتی در تهران تاکنون مشمول عفو معیاری شده‌اند. این خبری است که روز گذشته سخنگوی دستگاه قضایی در نشست خبری با حضور رسانه‌ها آن را رسانه‌ای کرده است. خبری که بازخوردهای فراگیری در فضای عمومی و حقوقی کشور پیدا کرد و به عنوان یک اقدام اصلاحی در دستگاه قضایی مورد توجه قرار گرفت. روزنامه اعتماد با استقبال از اقدامات قوه قضائیه نوشته است:

در واقع برخورد قوه قضاییه با منتقدان و مخالفان سیاسی مهم‌ترین ویترین دستگاه قضایی است. به عنوان یک عضو از جامعه حقوقی کشور از آقای اژه‌ای و مسوولان دستگاه قضایی به خاطر این اقدام قدردانی کرده به استقبال آن رفته و با این نگاه و این رویکرد همراهی می‌کنم. اما در عین حال معتقدم نکاتی درباره مباحث مرتبط با عفو چهره‌های سیاسی وجود دارد که باید به آنها توجه شود.

طبق بند ۱۱ از اصل ۱۱۰ قانون اساسی، عفو محکومان و تخفیف مجازات آنان، پس از پیشنهاد ریاست محترم قوه قضاییه با مقام معظم رهبری است.

*********

انتشار ویدیوی کوتاهی از مراسم عروسی دختر علی شمخانی که متعلق به بیش از یک سال پیش است با واکنش‌های زیادی همراه شده است. درباره شمخانی چه می‌دانیم و چرا او بعد از ترور فیزیکی توسط اسراییل حالا هدف ترور دیگری قرار گرفته است؟

روزنامه شرق با نگاهی انتقادی نسبت به دبیر سابق شورای عالی امنیت ملی شمخانی را فردی پر حاشیه خوانده و نوشته است:

در شرایطی که فضای عمومی ایران بیش‌ازپیش به شفافیت و پاسخ‌گویی حساس شده، تداوم حاشیه‌ها می‌تواند به‌تدریج موقعیت او را تضعیف کند. از منظر تحلیلی، حاشیه‌های شمخانی را می‌توان در چند سطح بررسی کرد. نخست؛ بعد اقتصادی است که با اتهامات مربوط به هزینه‌های گزاف مراسم خانوادگی و شبهات مالی گره خورده است. دوم، بعد سیاسی است که با اتهامات ریاکاری و تناقض میان مواضع رسمی و رفتارهای شخصی یا خانوادگی او مرتبط است. سوم، بعد اجتماعی است که در واکنش‌های گسترده افکار عمومی در شبکه‌های اجتماعی و رسانه‌ها نمود می‌یابد. این سه سطح، در کنار یکدیگر، تصویری چندوجهی از یک بحران اعتماد ارائه می‌دهند که نه‌تنها شمخانی، بلکه کلیت ساختار سیاسی را در معرض پرسش قرار می‌دهد.

در بخش دیگری از این گزارش آمده است:

در نهایت، پرسش اصلی این است که آیا شمخانی قادر خواهد بود در برابر این موج فزاینده انتقادها و حاشیه‌ها به حیات سیاسی خود ادامه دهد؟ پاسخ به این پرسش به عوامل متعددی بستگی دارد. با این حال، تجربه موارد مشابه نشان می‌دهد که در فضای کنونی که افکار عمومی به ابزارهای ارتباطی نوین دسترسی دارد، نادیده‌گرفتن انتقادات یا مدیریت ناکارآمد آنها می‌تواند به بهای سنگینی منجر شود. شمخانی، به‌عنوان یک چهره باسابقه، در معرض آزمونی دشوار قرار دارد که نتیجه آن نه‌تنها آینده سیاسی او، بلکه بخشی از اعتبار نظام تصمیم‌گیری کشور را رقم خواهد زد.

روزنامه اعتماد اما در حمایت از شمخانی، حواشی پیش آمده را «ترور زرد» خوانده و می‌نویسد:

ترور زرد مقام‌های نظام به‌ویژه آنها که تکیه‌گاه کشور در مبارزه با اسراییلند، بخش مهمی از جنگ فعلی است و اگر دقیق باشیم، راه میانبری برای شناخت شبکه‌های پیرامونی رژیم است، انتشار فیلم خصوصی مرتبط با عروسی دختر آقای شمخانی، هم در سطح سیاسی و هم اجتماعی می‌تواند به نفع او تمام شود. علی شمخانی به دلایل مختلفی ازجمله پروژه‌های راهبردی مهمی که او عهده‌دارش بوده، به این راحتی‌ها حذف یا تضعیف نمی‌شود! حملات علیه شمخانی را باید در یک پازل بزرگ‌تر تحلیل کرد.

ترور شخصیتی پیش از ترور فیزیکی، از روش‌های محبوب سرویس‌های متخاصم بوده و برای آن هزینه سنگین نیز کرده‌اند. آمارها نشان می‌دهد که رژیم صهیونیستی بودجه عملیات روانی و دیپلماسی عمومی را به‌طور چشمگیری افزایش داده است.

نکته قابل‌توجه آن است که راه افتادن ماشین ترورهای شخصیتی از سوی سرویس اطلاعاتی بیگانه و متخاصم امری غیرطبیعی نیست و در میانه جنگ همه راهبردهای دشمن قابل‌فهم است، اما آنچه این ماجرا را پیچیده کرده همراهی برخی جریان‌های سیاسی در داخل است که تعدادی باانگیزه سیاسی و برخی دیگر در همسویی با پروژه‌های آلوده که منشأ بیرونی دارد با آن هم‌راستا شده و ضریب داده‌اند.

*********

اجلاس اضطراری سران کشورهای اسلامی و اتحادیه عرب، در دوحه پایتخت قطر برگزار شد. تشکیل این اجلاس اضطراری، به دنبال حمله اخیر اسرائیل به قطر و هدف قرار دادن محل استقرار رهبران و مذاکره‌کنندگان حماس در دوحه در دستور کار قرار گرفت.

روزنامه اعتماد نوشته است که حمله اسراییل به دوحه محکومیت نمادین به دنبال داشت زیرا وابستگی کشورهای حاشیه خلیج‌فارس به امریکا مانع هرگونه بازدارندگی واقعی علیه تل‌آویو می‌شود، در بخشی از این گزارش آمده است:

در روابط بین‌الملل، بازدارندگی حقیقی اهمیت بسیاری دارد، لذا نه ملاقات‌ها و نه نشست‌ها یا محکومیت‌های بی‌ثمر هیچ‌گاه به اهرمی تحت عنوان بازدارندگی دراختیار کشورها تبدیل نخواهد شد. واقعیت این است که تا به امروز هیچ یک از کشورهای عربی خلیج‌فارس به تنهایی یا به صورت گروهی نتوانسته‌اند بازدارندگی واقعی در برابر اسراییل و شخص نتانیاهو ایجاد کنند، بنابراین من شخصا هیچ امیدی به نشست‌های پیش رو، ازجمله جلسات اخیر که تحت عنوان نشست‌های اضطراری برگزار می‌شود، ندارم. این قبیل نشست‌ها صرفا موضوعات حاشیه‌ای هستند و قادر به حل مساله اصلی نخواهند بود.

در بخشی دیگری از این روایت آمده است:

نتانیاهو حتی در میان گروه‌هایی که پشتیبان تمام‌عیارش نبودند نیز حامیان جدی دارد. همچنین نفوذ گروه‌های حامی اسراییل در ساختارهای قدرت امریکا ازجمله در کنگره، کابینه ترامپ و میان جامعه مسیحیان افراطی بسیار گسترده در سال‌های اخیر تقویت شده است. این نفوذ در سطحی قرار دارد که در پنجاه سال گذشته بی‌سابقه بوده و تضمین می‌کند که هیچ تهدید داخلی جدی برای کاهش قدرت یا نفوذ اسراییل در واشنگتن وجود ندارد.

روزنامه آرمان ملی نیز در گزارشی به نقش ایران در دوحه پرداخته و نوشته است:

ایران اگر بخواهد از این شرایط استفاده کند و سازوکار منطقه‌ای ایجاد شود، بخشی مربوط به ایران و بخشی مربوط به کشورهای عربی است. کشورهای عربی علاوه بر ملاحظات تندروهای ضدایرانی و ضدشیعی داخل کشورهای خود ملاحظه تدابیر فراتر یا فراگیرتر با آمریکا را دارند و در سمت ایران هم ایران باید سازوکارهای عملی ارائه دهد. دلیل آن هم افراطیونی هستند که به گونه‌ای در گذشته با اقدامات نه چندان درستی انجام دادند که عملا باعث شده به سختی پیش‌بینی کرد که الان ایران و اعراب در قالب یک تدبیر امنیت منطقه‌ای گردهم بیایند.

در خصوص نشست دوحه بیان ۴ نکته ضروری است:

۱- نشست دوحه به دلیل تهدید مستقیم رهبران عربی از جانب امریکا، بدون نتیجه پایان یافت گفته شده است که به دلیل فشار شدید امریکا به اعضا در بیانیه پایانی اجلاس هیچ اشاره ای به اقدام عملی علیه رژیم نشد که نشان می‌دهد بازدارندگی عربی فقط روی کاغذ اعتبار دارد.

۲- در مذاکرات خصوصی مصر روی تشکیل ائتلاف نظامی و ترکیه روی تحریم تاکید داشتند اما حضور تام باراک سفیر آمریکا در پایتخت قطر این پروژه جدید را تحت تاثیر قرار داد.

۳- رهبران شرکت کننده در اجلاس در مذاکرات خصوصی بر درستی مسیر ایران تاکید داشتند اما در میدان عملی از بیان آن سرباز می‌زنند!

۴- محور قطر، مصرو پاکستان هدف حملات بعدی رژیم است.