سازمان پیمان آتلانتیک شمالی

به گزارش مجاهدت از مشرق از نووستی، با گذشت بیش از سه سال و نیم از جنگ اوکراین و تلاش های متعدد برای برقرای صلح و آتش بس میان مسکو و کی یف، کشورهای غربی همچنان با ارسال تسلیحات نظامی و حمایت های مالی در آتش این جنگ دمیده و اوضاع را برای برقراری صلح پیچیده تر می کنند.

پنتاگون نیز که از ابتدا یکی از حامیان اصلی اوکراین در این جنگ بوده است، به رغم اظهارات «دونالد ترامپ» رئیس جمهوری آمریکا مبنی بر این که کاخ سفید دیگر قصدی برای ارائه کمک های مالی و نظامی به اوکراین ندارد، از تخصیص بودجه و ارسال موشک و سامانه های ضدهوایی به اوکراین خبر داد.

این در حالی است که نشریه آمریکایی پولیتیکو پیشتر (در تیرماه) در گزارشی به نقل از سه مقام آمریکایی که خواستند نام آنها فاش نشود، نوشت: وزارت دفاع آمریکا (پنتاگون) به دلیل نگرانی از کاهش شدید ذخایر مهمات و تسلیحات ایالات متحده، ارسال برخی از موشک‌های دفاع هوایی و سایر مهمات دقیق به اوکراین را متوقف کرده است.

این تصمیم توسط «البریج کولبی» معاون وزیر دفاع آمریکا و رئیس سیاست‌گذاری پنتاگون پس از بررسی ذخایر مهمات و تسلیحات پنتاگون که منجر به نگرانی‌هایی درباره کاهش تعداد کل گلوله‌های توپخانه، موشک‌های دفاع هوایی و مهمات دقیق شد، گرفته شده است.

بر اساس گزارش پولیتیکو، تصمیم اولیه برای توقف ارسال برخی از کمک‌های وعده داده شده در دوران دولت بایدن به کی‌یف در اوایل ماه ژوئن (خردادماه) گرفته شد.

گزارش ها حاکی از آن است که وزارت دفاع آمریکا در تازه ترین اقدام خود در نظر دارد با تخصیص بیش از ۶۷.۳ میلیون دلار و مشارکت دو پیمانکار روند تولید و توسعه موشک‌های ERAM را که قرار است به زودی در اختیار اوکراین قرار گیرند، تسریع بخشد.

اسناد منتشر شده در پنتاگون نشان می دهند که تولید انبوه این موشک توسط دو شرکت CoAspire LLC در ایالت ویرجینیا و شرکت Zone ۵ Technologies LLC در ایالت کالیفرنیا صورت خواهد گرفت. این دو شرکت به ترتیب ۳۳.۸ و ۳۳.۵ میلیون دلار برای این پروژه دیافت کرده اند. این افزایش بودجه به منظور تسریع روند تولید در حالی صورت می گیرد که پیشتر قرار بود هر کدام از این شرکت ها به ترتیب ۱۳.۲ و ۷.۷ میلیون دلار برای این پروژه دریافت کنند.

روزنامه آمریکایی «وال استریت ژورنال» هفته گذشته، به نقل از چندین منبع آگاه که نامشان را فاش نکرد، گزارش داده بود که دولت ترامپ با فروش سه هزار و ۳۵۰ موشک دوربرد به اوکراین موافقت کرده است. هزینه این محموله نظامی ۸۵۰ میلیون دلار است که علاوه بر موشک‌، شامل اقلام دیگر نظامی نیز می‌شود. این تسلیحات نظامی جدید ظرف چند هفته آینده به نیروهای مسلح اوکراین تحویل داده خواهند شد.

این روزنامه آمریکایی با اشاره بر این که کشورهای اروپایی بخش قابل توجهی از این مبلغ را پرداخت کرده اند، تاکید کرد که موشک‌های ERAM بردی بین ۱۵۰ تا ۲۸۰ مایل (۲۴۱ تا ۴۵۰ کیلومتر) دارند و برای استفاده به تأیید پنتاگون نیاز دارند.

«ولادیمیر پوتین» رئیس جمهوری روسیه بارها خاطرنشان کرده است که نیروهای مسلح اوکراین تنها با مشارکت نیروهای نظامی سازمان پیمان آتلانتیک شمالی (ناتو) قادر خواهند بود که در عملیات‌ها از سلاح‌های دقیق دوربرد استفاده کنند، چرا که کی یف به تنهایی مهارت و توانایی استفاده از این نوع تسلیحات نظامی را ندارد.

وی در همین ارتباط تاکید کرد که این امر به معنای دخالت مستقیم غرب در جنگ اوکراین است و ماهیت آن را به طور قابل توجهی تغییر خواهد داد.

به گزارش مجاهدت از مشرق، پایان جنگ سرد در اوایل دهه ۱۹۹۰، نه تنها به رقابت ایدئولوژیک بین بلوک شرق (به رهبری اتحاد جماهیر شوروی) و بلوک غرب (به رهبری ایالات متحده) پایان داد، بلکه زمینه را برای تحولی عمیق در نظم بین‌المللی فراهم کرد. به‌طوری‌که در دو دهه پس از فروپاشی شوروی، جهان شاهد سلطه نسبی جهانی‌گرایی بود؛ روندی که با کمرنگ شدن مرزهای اقتصادی، از جمله با تشکیل سازمان تجارت جهانی (WTO) در سال ۱۹۹۵، گسترش همکاری‌های فراملی و تقویت نهادهای بین‌المللی همراه شد.

با این حال، از دهه ۲۰۱۰ به بعد، تغییری عمیق آغاز و نشانه‌هایی از بازگشت به ملی‌گرایی ظهور کرد. شاید نقطه عطف این تحولات، پیروزی دونالد ترامپ که یک ملی‌گرای سرسخت است، در انتخابات ریاست جمهوری ۲۰۱۶ آمریکا و سپس بازگشت او به کاخ سفید در سال ۲۰۲۵ بوده است.

سیاست‌های رئیس‌جمهوری آمریکا تاثیرات عمیقی بر نظم جهانی داشته است. ترامپ با اقداماتی از جمله اعمال تعرفه‌های سنگین تجاری، تضعیف نهادهای بین‌المللی و تمرکز بر منافع ملی، عصر جدیدی از بی‌ثباتی و تنش‌های ژئوپلیتیک را آغاز کرده است.

یکجانبه‌گرایی و تضعیف نهادهای بین‌المللی

دونالد ترامپ با شعار «اول آمریکا» (America First)، سیاست‌های یکجانبه‌گرایانه‌ را در پیش گرفت که به تضعیف نهادهای بین‌المللی مانند سازمان ملل متحد و سازمان تجارت جهانی منجر شد. ترامپ با اقدامات خود نشان داد که حاکمیت ملی را بر همکاری‌های چندجانبه ترجیح می‌دهد. این رویکرد، چالشی جدی برای «نظم جهانی لیبرال» به وجود آورد که پس از جنگ جهانی دوم شکل گرفته بود.

ترامپ که از ابتدا، منتقد سرسخت نظم بین‌المللی لیبرال بود، با اقداماتی نظیر خروج از توافق اقلیمی پاریس، تهدید به خروج آمریکا از سازمان پیمان آتلانتیک شمالی (ناتو) و آغاز جنگ تجاری، جهت‌گیری جدیدی در سیاست خارجی ایالات متحده آغاز کرد. این روند در دوره دوم حضورش در کاخ سفید، نه تنها تداوم یافته، بلکه به سطحی بی‌سابقه‌ گسترش پیدا کرده‌ است.

رئیس‌جمهور آمریکا در حالی‌که تهدید به کاهش همکاری‌ها با نهادهای بین‌المللی می‌کند، از سازمان بهداشت جهانی (WHO) خارج شد.

شعارهای ترامپ از جمله «عظمت را دوباره به آمریکا بازگردانیم» (MAGA) و اقدامات او، بازتابی از فاصله‌گیری از جهانی‌گرایی است. ترامپ بر این باور است که سیاست‌های قبلی ایالات متحده در حمایت از متحدان و گسترش نظم لیبرال، باعث تضعیف قدرت اقتصادی و امنیتی این کشور شده است.

تنش‌های تجاری و تغییر در نظم اقتصادی جهانی

از زمان بازگشت دونالد ترامپ به قدرت در ماه ژانویه (بهمن)، اقتصاد ‌و روابط تجاری جهانی با چالش‌های اساسی مواجه شده است؛ این در حالی است که در دوره دوم ریاست‌جمهوری ترامپ، سیاست‌های یکجانبه‌گرایانه و ملی‌گرایانه او تشدید شده است.

ترامپ با اعمال تعرفه‌های گسترده بر واردات، از جمله تعرفه پایه ۱۰ درصدی بر تمامی کالاهای وارداتی و تعرفه‌های بالاتر بر کشورهایی مانند چین (۵۴٪)، اتحادیه اروپا (۲۰٪) و ژاپن (۲۴٪)، باعث افزایش تنش‌های تجاری شده است.

این در حالی است که شبکه خبری «سی‌ان‌ان» آمریکا اخیرا به نقل از اتاق بازرگانی بین المللی اعلام کرد که طرح ترامپ می‌تواند «بزرگترین تشدید تعرفه‌های آمریکا» در ۱۰۰ سال گذشته باشد.

این اقدامات، علاوه بر ایجاد نوسانات شدید در بازارهای مالی جهانی و تضعیف ارزش دلار آمریکا، موجب افزایش نگرانی‌ها درباره رکود اقتصادی جهانی شده است. برخی تحلیلگران هشدار داده‌اند که این اقدامات می‌تواند نظم تجاری بین‌المللی را تهدید کند.

در همین حال، روزنامه «نیویورک تایمز» روز گذشته (پنجشنبه) با اشاره به تصمیمات اخیر دولت آمریکا در اعمال تعرفه‌های تجاری گسترده گزارش داد: ایالات متحده در حال از بین بردن نظم تجاری جهانی است که خود آن را بنا کرده بود و با این اقدام، عصر جدیدی از عدم قطعیت را آغاز می‌کند.

کارشناسان بر این باورند که جنگ تجاری ترامپ به‌عنوان ابزاری برای فشار به کشورها، نشان‌دهنده تمایل ترامپ به استفاده از ابزارهای اقتصادی برای پیشبرد منافع ملی است.

تغییر رویکرد آمریکا در قبال ناتو و کاهش تعهدات امنیتی

ترامپ در دوره دوم خود، با انتقاد از هزینه‌های دفاعی ناتو و تاکید بر لزوم افزایش بودجه دفاعی توسط کشورهای عضو و همچنین تهدید به خروج از پیمان آتلانتیک شمالی، نشان داد که رویکرد آمریکا در قبال این ائتلاف در حال تغییر است. این تغییرات چشمگیر در سیاست خارجی آمریکا می‌تواند تاثیرات عمیقی بر امنیت جمعی و ساختار دفاعی اروپا داشته باشد.

ترامپ نه تنها روابط با متحدان دیرینه را تیره و شکاف عمیقی در روابط فراآتلانتیک ایجاد کرد، بلکه باعث شد اروپا به سمت راهبردی مستقل برای امنیت قاره سبز پیش برود.

این تحولات نشان می‌دهد که رهبری سنتی آمریکا در نظم امنیتی غرب پساجنگ سرد در حال تضعیف است و سیاست‌های یکجانبه‌گرایانه ترامپ، بی‌ثباتی در نظام بین‌الملل را تشدید کرده است. در حالی‌که حامیان این سیاست‌های تهاجمی آن را «بازگرداندن عظمت به آمریکا» می‌خوانند، پیامدهای آن ممکن است در بلندمدت هزینه‌های سنگینی برای ثبات و نظم جهانی به همراه داشته باشد.

به گزارش مجاهدت از مشرق از شبکه سی ان ان, بر اساس بیانیه ناتو در خصوص دیدار مارک روته با کیت کلوگ که در مقر ناتو در بروکسل واقع در بلژیک برگزار شد, آمده است: روته بر اهمیت یک راه حل عادلانه و پایدار جهت پایان جنگ اوکراین و تضمین آینده ای باثبات برای این کشور تاکید کرد.

در این بیانیه اضافه شده است: روته از پاسخ های اولیه متحدان به درخواست آمریکا برای افزایش نقش آنها استقبال و خاطرنشان کرد که بحث های امروز فرصت دیگری برای همسو کردن نظر در مورد بهترین روش برای حمایت از صلح پایدار فراهم کرد.

رئیس ناتو همچنین بر ارزش رایزنی های گسترده و مداوم با دولت آمریکا تاکید کرد.

به گفته ولودیمیر زلنسکی، رئیس جمهور اوکراین، کلوگ قرار است روز پنجشنبه به اوکراین سفر کند.

دونالد ترامپ رئیس جمهوری آمریکا چهارشنبه گذشته به وقت محلی پس از گفت وگوهای تلفنی خود با روسای جمهوری روسیه و اوکراین به خبرنگاران در کاخ سفید گفت، احتمالا با پوتین در عربستان سعودی دیدار خواهد کرد و محمد بن سلمان ولیعهد سعودی نیز در این دیدار شرکت خواهد کرد.

جنگ اوکراین در پی بی‌توجهی غرب نسبت به نگرانی‌های امنیتی مسکو و گسترش نیروهای سازمان پیمان آتلانتیک شمالی (ناتو) تا نزدیکی مرزهای روسیه کلید خورد.

مسکو در پی نادیده گرفتن دغدغه‌های امنیتی خود از سوی غرب و به ویژه آمریکا در پنجم اسفند ۱۴۰۰ در اوکراین «عملیات ویژه نظامی» را آغاز کرد.

آمریکا و کشورهای غربی در پاسخ به این اقدام روسیه، تاکنون تحریم‌های گسترده‌ای را علیه مسکو اعمال و میلیاردها دلار تسلیحات و تجهیزات نظامی به کی‌یف ارسال کرده‌اند.

«ولادیمیر پوتین» رئیس جمهوری روسیه بارها شروط خود برای پایان جنگ اوکراین را از جمله نپیوستن کی یف به پیمان آتلانتیک شمالی(ناتو)، لغو تمام تحریم های غرب علیه روسیه و خروج کامل نظامیان اوکراینی از منطقه «دونباس» و «نووروسیا» تکرار کرده است.

به گزارش مجاهدت از مشرق، روزنامه «وال استریت ژورنال» آمریکا در گزارشی با اشاره به دور جدید تهدیدات «دونالد ترامپ»، رئیس جمهور منتخب ایالات متحده علیه دانمارک از بابت تملک جزیره گرینلند و تاثیراتی که این مواضع در میان مردم این جزیره داشته، نوشته است: «یورگن بواسن، کارگر ۵۰ ساله که طرفدار دونالد ترامپ است چند روز پیش به فرودگاه شهر نوک، پایتخت گرینلند رفت و کلاهی با طرح جنبش “ماگا” (آمریکا را مجدد بزرگ کنیم) گذاشت تا از هواپیمای دونالد ترامپ که حامل پسر بزرگ او بود استقبال کند. اما بواسن که به سازمان‌دهی سفر دونالد ترامپ جونیور کمک کرده می‌گوید علاقه‌ای به حمایت از مواضع دونالد ترامپ، رئیس جمهور منتخب آمریکا برای خرید این جزیره یخ‌زده ندارد. او می‌گوید: “کسی نمی‌تواند ما را بفروشد.” او به جای آن حامی جنبش استقلال‌طلبی گرینلند است و حالا به طرزی غیرمنتظره مداخله‌های دونالد ترامپ دارد به نفع آرمان آنها کار می‌کند.»

جزیره خودمختار گرینلند بخشی از پادشاهی دانمارک محسوب می‌شود. دولت دانمارک می‌گوید مشکلی با اعطای استقلال کامل به گرینلند در صورت وجود پشتیبانی مردم محلی از آن ندارد و انتخابات و نظرسنجی‌های مدت اخیر در گرینلند نشان می‌دهند که این پشتیبانی وجود دارد.

وال استریت ژورنال در ادامه درخصوص جنبش استقلال‌طلبی در گرینلند نوشته است: «این کارزار در گرینلند همچون بسیاری از دیگر جنبش‌های استقلال طلبی با این ابهام مواجه است که بعد از به دست آمدن آزادی چه اتفاقی می‌افتد. دولت دانمارک اعلام کرده چنانچه گرینلند استقلال پیدا کند دیگر کمک سالانه حدودا ۶۰۰ میلیون دلاری که در اختیار دولت این جزیره می‌گذاشت را ارائه نخواهد کرد؛ مبلغی که معادل نیمی از بودجه مورد استفاده این جزیره بوده و این اخطار باعث به وجود آمدن تردیدهایی از این بابت که گرینلند بعد از استقلال چطور قرار است بودجه خود را تامین کند شده است.»

«اولریک پرام گاد»، یک محقق ارشد در انستیتوی مطالعات بین‌المللی دانمارک اظهار کرد تهدیدات اخیر ترامپ و به راه انداختن جنگ تجاری با دانمارک وضعیت مذاکرات را تغییر داده است. او می‌گوید دولت دانمارک اکنون ممکن است بیشتر متمایل به موافقت کردن با توافقی بر سر جدا شدن گرینلند شامل تداوم پرداخت‌های مالی به این جزیره به منظور هموار کردن مسیر استقلال آن باشد. او بیان داشته است: «پیش‌بینی من این است که دولت دانمارک این استقلال را در عرض چند سال آینده خواهد پذیرفت. یک گرینلند مستقل سپس آزاد خواهد بود که خودش درباره برقراری روابط اقتصادی یا امنیتی خود با ایالات متحده، دانمارک یا هر کشور دیگری تصمیم بگیرد.»

«پله بروبرگ»، رهبر حزب «نالراک»، از احزاب استقلال‌طلب گرینلند، می‌گوید: «چیزی که ترامپ گفته، این است که ما در آمریکا ارزشمند هستیم و او می‌خواهد به ما کمک کند. ما می‌توانیم با کمک کشورهای دیگر مستقل بشویم. اما من میلی به این که ما بخشی از ایالات متحده شویم، ندارم.»

ترامپ ظاهرا پنجشنبه گذشته تلاش کرد بار دیگر بر قصد خود برای تملک گرینلند تاکید مجدد داشته باشد. او ادعا کرد: «مردم گرینلند عاشق این هستند که تبدیل به یک ایالت از ایالات متحده آمریکا شوند. حالا شاید دانمارک از این موضوع خوشش نیاید. اما ما نمی‌توانیم بیش از حد مراعات دانمارک را بکنیم و شاید بالاجبار باید اتفاقاتی در قبال دانمارک و در زمینه تعرفه‌ها بیفتد.»

گرینلند ماه آوریل پیش رو انتخاباتی را برگزار خواهد کرد که می‌تواند جرقه فرآیند استقلال این منطقه که جمعیتی حدودا ۵۷ هزار نفری دارد را بزند. در آخرین انتخاباتی که در این جزیره برگزار شد احزاب استقلال طلب ۸۰ درصد آرا را به دست آوردند.

نخست وزیر گرینلند در آستانه شروع به کار دولت دوم دونالد ترامپ یک سخنرانی به مناسبت سال نوی میلادی برای مردم این جزیره ایراد کرده و در آن گفت پیش نویس قانون اساسی جدید برای این جزیره آماده شده و باید جرقه فرآیند استقلال این جزیره زده شود. «موت اگید»، نخست وزیر گرینلند اظهار کرد: «زمان آن رسیده که گام بعدی را برای کشورمان برداریم. ما باید همچون دیگر کشورهای جهان تلاش کرده تا موانع همکاری را برطرف کرده و به راهمان ادامه دهیم؛ موانعی که می‌توانیم از آنها تحت عنوان غل و زنجیرهای دوران استعمار توصیف کنیم.»

قانونی به سال ۲۰۰۹ تشریح کرده که چطور گرینلند می‌تواند اولین گام را در فرآیند اسقلال خود بردارد: این جزیره باید ابتدا به دولت دانمارک اطلاع دهد، سپس دو طرف باید بر سر توافق جدایی مذاکره کنند و در نهایت این توافق باید به موجب یک همه‌پرسی در گرینلند مورد تصویب قرار بگیرد. دولت گرینلند اخیرا تیمی از کارشناسان حقوقی را مامور کرده که بررسی کنند چطور گام اول را با یک ضرب‌الاجل ۲ ساله اجرایی کنند.

فعالان حامی استقلال در گرینلند مایل به اجرای الگوی «شراکت آزاد» و رابطه‌ای مشابه با رابطه میان جزایر مارشال و ایالات متحده یا جزایر کوک و نیوزیلند هستند.

به نوشته وال استریت ژورنال، تحت این مفهوم گرینلند اجازه تبدیل شدن به یک کشور مستقل و حتی عضویت به عنوان یک کشور در سازمان ملل را پیدا کرده و در عین حال کمک‌های مالی و تضمین‌های امنیتی را از سمت یک کشور شریک ثروتمندتر دریافت می‌کند. در ازای آن این جزیره می‌تواند همکاری‌های تجاری یا امنیتی تقویت شده را پیشنهاد بدهد. بروبرگ گفت، گرینلند می‌تواند یک چنین توافقی را با ایسلند یا کشوری دیگر همچون ایالات متحده آمریکا برقرار کند. او بیان داشت پیدا کردن یک چنین کشور شریکی برای گرینلند به دلیل داشتن منابع طبیعی غنی و مکان راهبردی در حوزه قطب شمال امکانپذیر است.

یک نظرسنجی برگزار شده در سال ۲۰۱۹ نشان داد ۶۸ درصد اهالی گرینلند از اینکه این جزیره زمانی در عرض ۲ دهه آینده از دانمارک استقلال پیدا کند حمایت می‌کنند.

بواسن، یک گرینلندی که از دونالد ترامپ جونیور در زمان سفرش به این جزیره استقبال کرد و با او در هنگام صرف ناهار در یک هتل محلی حضور یافت گفت خواستار برقراری روابط امنیتی قوی‌تر با آمریکا به جهت مقابله با روسیه است.

در این میان تعدادی از سیاستمداران گرینلندی هستند که خواستار پیوند نزدیک این جزیره با دانمارک و اتحادیه اروپا شده‌اند.

به نوشته وال استریت ژورنال، تعدادی از مشاوران دونالد ترامپ در اظهاراتی خصوصی اذعان کرده‌اند که خرید جزیره گرینلند بعید است اما واشنگتن می‌تواند دست به گسترش حضور نظامی و مالی خود در این جزیره بزند.

«پرام گاد»، عضو انستیتوی مطالعات بین‌الملل دانمارک اظهار کرد این ایده که ایالات متحده برای دستیابی به اهداف ژئوپلتیکی خود نیازمند به خرید جزیره گرینلند باشد «دیوانه‌وار» است.

گرینلند بعد از حمله آلمان نازی به دانمارک در زمان جنگ جهانی دوم ابتدا به صورت غیررسمی تحت قیمومیت ایالات متحده قرار گرفت. بعد از پایان جنگ جهانی دوم دانمارک گرینلند را باز پس گرفت اما یک معاهده که در سال ۱۹۵۱ منعقد شد به ایالات متحده مسئولیت‌های قابل توجهی از بابت بخش دفاعی گرینلند از جمله تحت اختیار گرفتن حوزه‌های استقرار پایگاه‌های آمریکایی‌ها را داد. ایالات متحده هم‌اکنون پایگاه فضایی پیتوفیک را در شمال غرب گرینلند در اختیار دارد در حالی که به خاطر آن هیچ اجاره‌ای پرداخت نمی‌کند.

گرینلند به عنوان بخشی از دانمارک، عضو سازمان پیمان آتلانتیک شمالی (ناتو) است. در سال‌های گذشته ایالات متحده جلوی سرمایه گذاری‌های چینی‌ها در این کشور را گرفته از جمله مانع پیشنهادی برای ساخت باندهای فرودگاهی در آنجا شده است.