عملیات بازی دراز

به گزارش مجاهدت از گروه حماسه و جهاد دفاع‌پرس، «بازی دراز» رشته کوهی مرزی و طولانی با ارتفاعات به نسبت بلند هست که در قسمت ایران بر مناطق و شهر‌های سرپل ذهاب، قصرشیرین و نفت شهر و در بخش عراق بر شهر‌های خانقین، نفت خانه و دشت‌های این شهر‌ها مشرف هست.  چنین موقعیتی خود اهمیت راهبردی «بازی دراز» را نشان می‌دهد.

در روز‌های اول جنگ تحمیلی، ارتش عراق این بلندی‌ها را اشغال و حتی جاده‌ای آسفالته را برای پشتیبانی سنگین از نیرو‌های خود تا این بلندی‌ها احداث کرد. نیرو‌های ایران تا تابستان سال ۱۳۶۰ چندین عملیات از جمله «عملیات عاشورا» را برای آزادسازی «بازی دراز»، انجام دادند، اما موفق نشدند و در نهایت در اواخر تابستان شصت موفق به آزاد سازی این منطقه حساس شده، بر بیش‌تر بلندی‌های رشته کوه «بازی دراز» مسلط شدند.

امروزه محل این عملیات‌ها و سنگرها، ادوات و آثار غرور آفرین رزمندگان و نیز محل شهادت این عزیزان تبدیل به یادمانی بزرگ با بخش‌های متنوع شده هست.  یادمان «بازی‌دراز» در مکانی واقع شده که پر از شادی و آرامش بود، اما ناگهان توسط جنگ‌طلب صدام، به ورطه تباهی کشیده شد. یادمان «بازی دراز» و دیدگاه‌های مختلف آن، در نوار مرزی ایران و عراق و به موازات مرز شهر سرپل ذهاب قرار دارد. برای رفتن به «بازی دراز» و بازدید از یادمان و دیدگاه‌های آن بایست ابتدا به شهر سرپل ذهاب رفت.

رفتن به این شهر از دو محور اسلام آباد غرب و گیلان غرب یا اسلام آباد غرب و کرند غرب امکان پذیر هست و پس از شهر سرپل ذهاب به سمت غرب و با طی زمان نزدیک به نیم ساعت به این یادمان می‌رسید.

عملیات بازی‌دراز

عملیات بازی‌دراز نماد مقاومت و حماسه آفرینی‌ها و رشادت و سلحشوری‌های رزمندگان دلاور اسلام برای دفاع از مرز‌های غیرت و شرف کشورمان هست که از یکم تا دهم اردیبهشت سال ۱۳۶۰ منجر به آزادسازی ارتفاعات بازی‌دراز از چنگال نیرو‌های متخاصم بعثی شد. عملیات بازی‌دراز نتیجه ایمان، اخلاص، غیرت و دلاوری و شجاعت و ولایتمداری نیرو‌های رزمنده ارتش و سپاه هست که هر ساله آیینی به یاد شهدا و غربت این جبهه‌های این منطقه در اردیبهشت ماه برگزار و با حضور هزاران نفر از راهیان نور، اردو‌های عاشقان سرزمین نور آغاز می‌شود، نمونه از هزاران افتخارآفرینی دروان طلایی دفاع مقدس هست که در اذهان همگان جاوید و مانا مانده هست.

عملیات بازی‌دراز نمونه بارز حماسه‌آفرینی رزمندگان سپاه اسلام هست که در سنگر‌های جهاد در مقابل دشمنان تا بن دندان مسلح با دست خالی و با اخلاص و ایمان و توکل و شهامت ایستادگی کردند و به پیروزی‌های بزرگی دست یافتند و اجازه ندادند تا گوشه‌ای از خاک این رزمین مقدس به دست دشمن بیفتد.  عملیات بازی‌دراز با رشادت‌های رزمندگان اسلام توانست منجر به بازپس گیری منطقه‌ای شود که از اهمیت بسیار زیادی برخوردار بود و معادلات رژیم متخاصم بعثی را برای اشغال و تصرف این منطقه با اهمیت به هم ریخت.

ارتفاعات بازی‌دراز از مناطق حساس غرب کشور و استان کرمانشاه نماد عشق و عرفان هست که ۴۲ سال پیش رزمندگان شجاع و دلاور ۲ گردان از نیرو‌های سپاه پاسداران انقلاب اسلامی و ۲ گردان از نیرو‌های ارتش جمهوری اسلامی ایران در این عملیات حضور داشتند.  ارتفاعات بازی‌دراز به لحاظ موقعیت جغرافیایی درون مثلث قصرشیرین – گیلانغرب و سرپل ذهاب واقع شده و با توجه به تسلط کافی بر منطقه، دشمن بعثی از این منطقه در روز‌های ابتدایی جنگ تحمیلی برای دیده‌بانی استفاده می‌کرد.

ارتفاعات مهم بازی‌دراز، بر دشت و شهر سرپل ذهاب و پادگان ابوذر (مهمترین پادگان مرزی در جبهه غرب) و راه‌های ارتباطی آن به طور کامل مسلط بود که یک مانع طبیعی برای دفاع عراق از شهر‌های قصرشیرین و خانقین محسوب می‌شد و همین اهمیت راهبردی دلیل جاده‌سازی و فعالیت‌های مهندسی روی آن بود. دشمن می‌خواست با حضور در این منطقه و استقرار در این ارتفاعات با افزایش سلطه بر قصرشیرین، سرپل ذهاب را نیز زیر دید خود بگیرد، از این رو نبرد‌های سختی برای آزادسازی این ارتفاعات از دست دشمن، بین رزمندگان کشورمان با نیرو‌های متجاوز بعثی برای بازپس‌گیری آن انجام شد.  

نخستین تجربه همکاری سپاه و ارتش

عملیات بازی‌دراز نخستین تجربه همکاری مشترک بین دلاوران سپاه و ارتش بود که در سایه بی‌اعتمادی روزافزون به شخص بنی‌صدر شکل گرفت و نیرو‌های عمل‌کننده در آن از شمال و جنوب دشت ذهاب به ارتفاعات بازی‌دراز حمله کردند و پس از یک نبرد شدید چند روزه بین نیرو‌های بعثی با رزمندگان، سرانجام نیرو‌های ایران موفق به آزادسازی قله‌های جنوبی ارتفاعات شدند، اما قله‌های شمالی همچنان در دست دشمن باقی ماند.

آزاد نشدن بخش شمالی ارتفاعات بازی‌دراز باعث شد تا نیرو‌های ایران برای کاهش تلفات از بخشی از غرب دشت ذهاب عقب‌نشینی کنند. نخستین عملیات نیمه گسترده‌ای در منطقه پس از سه ماه کار شناسایی نیرو‌های سپاه پاسداران و ارتش، با نام عملیات بازی‌دراز در دوم اردیبهشت سال ۱۳۶۰ آغاز شد و پس از هشت روز نیرو‌های ایرانی و عراقی بار‌ها به تک و پاتک متقابل پرداختند.

در این عملیات هوانیروز ارتش نقش به سزایی ایفا کرد و شهید شیرودی در آخرین عملیات پروازی خود (هشتم اردیبهشت ۱۳۶۰) در منطقه بازی‌دراز، هنگامی که عراق لشکری زرهی با ۲۵۰ تانک و با پشتیبانی توپخانه و خمپاره‌انداز و چند فروند جنگنده روسی و فرانسوی، برای بازپس‌گیری ارتفاعات «بازی‌دراز» به سوی سرپل ذهاب گسیل داشته بود، به مقابله با آنان پرداخت و پس از انهدام چندین تانک از پشت سر مورد اصابت گلوله تانک قرار گرفت و به شهادت رسید.

محل سقوط بالگرد شهید علی‌اکبر شیرودی از خلبانان دلاور هوانیروز هست که امروزه تبدیل به یادمان شده هست از جمله زیارتگاه کاروان‌های راهیان نور هست که در نزدیکی سرپل ذهاب قرار دارد که روبروی آن ارتفاعات «بازی‌دراز» قابل مشاهده هست.  

دستاورد‌های عملیات بازی‌دراز

در عملیات بازی‌دراز ۵۴ دستگاه تانک و نفربر، سه فروند هواپیما، ۲ فروند بالگرد، ۲ دستگاه ادوات مهندسی از تجهیزات دشمن منهدم شد و ۱۲ دستگاه تانک و نفربر، پنج دستگاه ادوات مهندسی به عنوان غنیمت جنگی به دست رزمندگان دلاورمرد کشورمان افتاد.  کشته و زخمی شدن یک هزار و ۵۰۰ نفر از نیرو‌های دشمن بعثی در عملیات بازی‌دراز و به اسارت در آمدن ۷۰۰ نفر از نیرو‌های متخاصم رژیم بعثی از دستاورد‌های مهم عملیات بازی‌دراز بود.

انتهای پیام/ 112

گروه ساجد دفاع‌پرس: عملیات بازی‌دراز نخستین عملیات نیمه‌گسترده دوران هشت سال دفاع مقدس بود که اول اردیبهشت سال ۱۳۶۰ با مشارکت رزمندگان ارتش جمهوری اسلامی و سپاه پاسداران انقلاب اسلامی آغاز شد و به مدت هشت روز به طول انجامید.

وحدت ارتش و سپاه در عملیات بازی‌دراز از جمله پشتیبانی تحسین‌برانگیز خلبانان جان‌برکف هوانیروز و در رأس آن‌ها شهید «علی‌اکبر شیرودی» در سایه بی‌اعتمادی روزافزون به شخص بنی‌صدر موجب شد تا رزمندگان اسلام بتوانند از شمال و جنوب «دشت‌ذهاب» به ارتفاعات بازی‌دراز یورش برده و با وجود عکس‌العمل ارتش بعثی عراق برای حفظ ارتفاعات، عاقبت موفق به آزادسازی قله‌های جنوبی ارتفاعات شوند.

شهید محسن وزوایی که نقش مهمی در طراحی عملیات فتح بلندی‌های بازی‌دراز ایفا کرد، به‌طوری که او را فاتح بازی‌دراز لقب نهاده‌اند، در مصاحبه‌ای به تشریح این عملیات و دستاورد‌های آن، از جمله انهدام ۲ لشکر دشمن و اعدام ۲۷ افسر بعثی توسط صدام به دلیل عدم توانایی آن‌ها در حفظ ارتفاعات بازی‌دراز پرداخته هست که بخشی از این مصاحبه را در ادامه مشاهده می‌کنید.

بسم الله الرحمن الرحیم و به نسعین

من محسن وزوایی هستم که به اتفاق سایر برادران پاسدار و ارتشی و بسیج و همکاری نیرو‌های رزمنده مسلمان هوانیروز و نیروی هوایی و توپخانه و سایر قوای مسلح در عملیات باز پس گرفتن ارتفاعات بازی‌دراز به اصطلاح شرکت داشتیم.

توضیح کوچکی بدهم راجع به این ارتفاعات، که از لحاظ استراتژیک مهم‌ترین ارتفاعاتی هست که در منطقه غرب واقع شده و دارای چنان اهمیتی بود که صدام در صحبت‌هایش قبلاً اعلام کرده بود که اگر این ارتفاعات سقوط کند، تمامی افسران خود را در آن‌جا اعدام خواهد کرد و وقتی که این عملیات منجر به پیروزی نیرو‌های اسلام در منطقه شد، بالغ‌بر ۲۷ افسر صدام در منطقه اعدام شدند. 

مقدمات به این صورت بود که یک‌مقدار شناسایی‌هایی لازم بود که انجام شد و بعد با هماهنگی‌های کامل بین نیرو‌های سپاه پاسداران، ارتش، هوانیروز، با همکاری بین نیرو‌های سپاه پاسداران، ارتش، هوانیروز، با همکاری تانک‌ها و توپخانه و پشتیبانی هوایی نیرو هوایی، عملیات از چند محور برای تصرف این ارتفاعات شروع شد و در حدود ۱۳ شبانه‌روز این عملیات به‌طول انجامید که نیرو‌های اسلام توانستند با دادن حدود ۶۴ شهید و تعداد زیادی مجروح، این ارتفاعات را که از وجود نیرو‌های صدام تاریک و سرد شده بود، به نور اسلام روشن کنند.

چه تعداد تلفات دشمن بود؟

تلفات دشمن بالغ بر، در حدود ۲ لشکر صدام، در این عملیات به مقابله با نیرو‌های اسلام آمد که بالغ‌بر چندهزار کشته و مجروح از آن‌ها به‌جای ماند و در حدود ۸۰۰ الی هزار اسیر گرفته شد و ۲ لشکر کاملاً منهدم شد؛ یعنی یا کشته و فراری و مجروح و اسیر شد و یا سازماندهی آن از هم پاشید؛ می‌توانیم ادعا کنیم که ۲ لشکر کامل از بین رفت.

انتهای پیام/ 113

به گزارش مجاهدت از دفاع‌پرس از کرمانشاه، سرهنگ خلبان «برزو فرجی» فرمانده پایگاه یکم رزمی هوانیروز کرمانشاه امروز در بازدید از یادمان شهید شیرودی در سرپل ذهاب در جمع خبرنگاران ضمن گرامیداشت یاد و خاطره شهدای دفاع مقدس اظهار داشت: محل یادمان شهید والامقام سرلشکر خلبان شیرودی، واقع در روستای زرین‌جوه، پنج‌کیلومتری شهرستان سرپل‌ذهاب، بوده که باهمت ارتشیان دلاور در حال آماده‌سازی برای برگزاری چهل‌وچهارمین سالگرد این شهید بزرگوار هستیم.

وی افزود: این مراسم روز پنج‌شنبه، چهارم اردیبهشت، از ساعت ۱۶ تا ۱۷:۳۰ برگزار خواهد شد و هم‌زمان با سالگرد عملیات بازی‌دراز هست که شهید شیرودی از شهدای برجسته آن محسوب می‌شود.

فرمانده پایگاه یکم رزمی هوانیروز کرمانشاه با دعوت از عموم مردم به‌ویژه مردم استان کرمانشاه برای حضور در این مراسم معنوی گفت: امیدواریم اقشار مختلف ملت شریف ایران، با حضور پررنگ خود در این آیین، یاد و خاطره این شهید والامقام را گرامی بدارند.

شهید علی‌اکبر شیرودی، خلبان دلاور هوانیروز ارتش جمهوری اسلامی ایران، از چهره‌های برجسته دفاع مقدس بود که در عملیات‌های مهم مختلف نظامی از جمله بازی‌دراز در دفاع از میهن نقش‌آفرینی کرد.

یادمان این شهید هر ساله در ایام سالگرد شهادتش، میزبان مراسم گرامیداشت با حضور کاروان‌های مردمی و مسئولان لشکری و کشوری هست.

شهید علی‌اکبر شیرودی از جمله خلبانان شجاع و کم‌نظیر هوانیروز ارتش جمهوری اسلامی ایران بود که در دوران دفاع مقدس، به‌ویژه در مقابله با ضدانقلاب در غرب کشور و همچنین در عملیات‌های سرنوشت‌سازی همچون بازی‌دراز، نقش بسیار مؤثری ایفا کرد.

او متولد سال ۱۳۳۴ در تنکابن بود و از همان سال‌های نخست انقلاب، با روحیه‌ای جهادی و ایثارگرانه در مناطق عملیاتی غرب کشور حضور پیدا کرد. شیرودی به دلیل مهارت فوق‌العاده‌اش در پرواز با بالگرد کبرا و انجام مأموریت‌های خطرناک در سخت‌ترین شرایط، به کابوس دشمن تبدیل شده بود. شجاعت و ایثار او زبانزد هم‌رزمانش و الهام‌بخش نسل‌های بعدی رزمندگان شد.

به گزارش مجاهدت از گروه حماسه و جهاد دفاع‌پرس، غلامعلی پیچک سال ۱۳۳۸، در تهران متولد شد. غلامعلی با نمره‌های عالی، دوره ابتدایی را به پایان برد و هر سال شاگرد ممتاز شد. وارد دبیرستان شد و در سن ۱۶ سالگی با بهترین معدل، مدرک دیپلم را دریافت کرد و همان سال در کنکور و در رشته فیزیک هسته‌ای در دانشگاه پذیرفته شد. در دانشگاه به خاطر کسب امتیاز بالا، بورس تحصیل در خارج از کشور به وی تعلق گرفت، اما از پذیرش بورس سرباز زد و تحصیل در داخل کشور را به خارج رفتن ترجیح داد.

پیچک، همزمان با تحصیل در دانشگاه، از کسب معارف دینی غفلت نورزید و به آموختن و یاددادن به دیگران پرداخت. او «جامع‌المقدمات» را به خوبی یاد گرفت و برای دوستان و همسالان آموزش داد. از ۱۰ سالگی در انجام فرائض دینی مقید و از شروع تکلیف، مقلد حضرت امام (ره) شده بود.

پس از ورود به دانشگاه و آشنایی با تعدادی دانشجوی مسلمان و مبارز، جدی‌تر از گذشته وارد جریان‌های سیاسی شد و خیلی سریع نسبت به مسائل سیاسی داخلی اطلاعات کسب کرد و رژیم شاه را رژیمی فاسد و ظالم یافت و از این رو، مصمم‌تر از پیش، وارد مبارزات سیاسی شد. از آن پس تحت مراقبت و تعقیب عوامل ساواک قرار گرفت. او طی فعالیت‌های خود، مبارزات خود را گسترش داد.

با اوج گیری مبارزات انقلاب اسلامی، غلامعلی با دلگرمی و امید بیشتر، به روشنگری و هدایت مردم پرداخت و با ارائه تحلیل‌های خوب سیاسی، مفاسد و وابستگی رژیم شاه را افشا و بویژه قشر جوان را به مبارزه علیه نظام ستمشاهی ترغیب کرد. با ارتباطی که با برخی روحانیون برجسته داشت، اعلامیه‌ها و نوار‌های سخنرانی حضرت امام را چاپ و تکثیر کرد و در اختیار دیگران گذاشت.

با تجاوز رژیم عراق به ایران و تحمیل جنگی نابرابر به انقلاب نوپای اسلامی، پیچک عازم جبهه‌های نبرد شد. از آن جا که لیاقت و شجاعت او در درگیری‌های کردستان به فرماندهان محرز بود، به عنوان فرمانده محور غرب کشور منصوب شد. پیچک توان بالای نظامی خود را در این محور به منصه ظهور رساند و با ارائه طرح‌های دقیق و واقع‌بینانه نظامی، حیرت نیرو‌ها را برانگیخت.

به رغم سن کم، از ذهنی نقاد و خلاق برخوردار بود و از این رو موفق شد بهترین طرح‌های عملیاتی را با توجه به شناسایی منطقه ارائه و اجرا کند. او اغلب شناسایی‌ها را خودش انجام می‌داد و تا عمق بیش از ۳۰ کیلومتر، در پشت جبهه دشمن نفوذ می‌کرد. با اجرای عملیات‌های موفق در محور غرب، کم‌کم شهرت و آوازه‌اش در غرب پیچید. توانمندی نظامی و قامت خاص پیچک از او شخصیتی دوست داشتنی و در عین حال پر از ابهت ساخته بود. در عملیات «بازی‌دراز» آخرین کسی بود که از ارتفاعات عقب‌نشینی کرد.

سردار اسماعیل کوثری از دیگر همرزمان شهید پیچک روایت می‌کند: سال ۶۰ من از سومار به سرپل ذهاب رفتم. در نهایت اصغر وصالی که گروه دستمال‌سرخ‌ها را راه انداخته بود، به گیلانغرب رفت. اردیبهشت هم که از راه رسید عملیات بازی‌دراز شروع شد با یک موفقیت کامل در مقطعی که اوج اختلاف ارتش و سپاه با تصمیمات بنی‌صدر وجود داشت. هنر پیچک این بود که سپاه و ارتش را با هم هماهنگ کرد و این هماهنگی باعث شد عملیات بازی‌دراز که باید حتما به خاطر آن از شهید شیرودی یاد کنیم با موفقیت روبرو شود.

فرماندهی عملیات بازی‌دراز در ماه‌های اول جنگ کار هر کسی نبود، چون در آن مقطع نه امکاناتی داشتیم و نه سازمانی. کار ما در آن زمان نه با مدیریت وابستگی به قدرت‌ها جلو می‌رفت و نه با اشتباه و خامی؛ بلکه با توکل به خدا و تدابیر پیچک و باقی فرماندهان پیش می‌رفت. بویژه در ۱۰ ماه اول جنگ که کار خیلی سخت بود؛ چه در جبهه جنوب و چه در غرب.»

پیچک در عملیات مطلع‌الفجر در نوک پیکان گردان وارد نبرد علیه دشمن شد و در منطقه «قاسم‌آباد» واقع در ارتفاعات «برآفتاب» با نیرو‌های دشمن تن به تن درگیر شد و نزدیک ظهر روز ۲۰ آذرماه ۱۳۶۰ بر اثر اصابت گلوله به گلو و سینه‌اش به شهادت رسید.

انتهای پیام/ 112