مجمع تشخیص مصلحت نظام

به گزارش خبرنگار مجاهدت به نقل از مشرق و به نقل از روابط عمومی مجمع ، آیت الله آملی لاریجانی در جلسه امروز مجمع با تبریک سالروز ولادت با سعادت دخت گرامی پیامبر اسلام (ص) حضرت فاطمه زهرا (س) و روز زن و مادر و همچنین گرامیداشت ایام الله دهه مبارکه فجر، سالروز پیروزی انقلاب اسلامی را پیشاپیش تبریک گفت و تصریح کرد: مقارنت میلاد حضرت زهرای بتول (س) با سالروز پیروزی انقلاب اسلامی، چه بسا یک مقارنه ثبوتی هم باشد زیرا واقعیت این است که انقلاب اسلامی ایران پیوندی ناگسستنی با تعالیم و ارزش های الهی دارد که کمال این ارزش ها در وجود نورانی اهل بیت علیهم السلام متجلی و متبلور شده است.

رئیس مجمع تشخیص مصلحت نظام، «شهادت» را یکی از این ارزشهای الهی دانست و با بیان اینکه قله این ارزش، وجود نورانی حضرت اباعبدالله الحسین (ع) است، ادامه داد: در انقلاب اسلامی، همواره و در همه جا از دوران نهضت گرفته تا در جبهه های نبرد حق علیه باطل، ذکر «یا زهرا (س)» و «یا حسین (ع)» زینت بخش گفتار مجاهدان و رزمندگان بوده است.

آیت الله آملی لاریجانی، انقلاب اسلامی را انقلابی الهی و مبتنی بر نگاه توحیدی دانست و با بیان اینکه منادی این نگاه، امام راحل (قدس الله نفسه الزکیه) و خلف صالح ایشان مقام معظم رهبری (مد ظله العالی) بوده اند، افزود: نگاه توحیدی، همان نگاه خداباور پیامبر عظیم الشأن اسلام (ص) و ائمه معصومین (ع) است که تمام عوالم وجود را در پرتو نور حق متعال می بیند و بر اساس همین نگاه توحیدی است که می گوییم انقلاب ما، انفجار نور بود.

رئیس مجمع تشخیص مصلحت نظام، برخی سوء برداشتها درباره نگاه توحیدی حاکم بر انقلاب اسلامی را مورد اشاره و انتقاد قرار داد و اظهار کرد: برخی تصور می کنند نگاه توحیدی انقلاب اسلامی به معنای عدم توجه به زندگانی دنیایی مردم است؛ در حالی که اتفاقا مزیت این انقلاب الهی، جمع بین معنویت و زندگی این دنیایی است؛ گرچه همواره توحید به عنوان یک اصل اساسی بر همه جنبه های زندگی مادی نیز حاکم است.

وی، دلیل زنده بودن انقلاب اسلامی ایران و تفاوت آن با سایر انقلاب های دنیا را در پیوند آن با ارزشهای الهی دانست و خاطرنشان کرد: چون ارزشهای الهی و اخلاقی همواره زنده اند و از بین نمی روند، جامعه ای هم که وابسته به این ارزشهاست همواره زنده خواهد بود.

رئیس مجمع تشخیص مصلحت نظام، یکی دیگر از عوامل پویایی نظام اسلامی را بصیرت و فهم عمیق مردم دانست و با بیان اینکه داشتن چنین مردمی از نعمات الهی است که باید قدردان آن بود، تصریح کرد: مردم فهیم و بصیر ما که با وجود همه مشکلات، همواره در صحنه حضور داشته اند و حتی در فهم برخی مسائل پیرامونی از بعضی مسئولان نیز گاهی جلوتر هستند، هیچگاه اجازه سلطه به دشمنان نمی دهند و این ناشی از همان خودباوری است که امام راحل (ره) و رهبر معظم انقلاب اسلامی (حفظه الله تعالی) به مردم القا کرده اند.

آیت الله آملی لاریجانی با اشاره به پیشرفت های عظیم و خیره کننده ایران اسلامی با وجود همه کاستیها، فشارهای دشمن و برخی سوء تدبیرها، افزود: دستاوردهای گوناگون دانشمندان ایرانی در عرصه های مختلف فناوری، علمی، پزشکی، دفاعی و … موجب اقتدار ملی است و همه دنیا به این دستاوردها و موفقیتها معترفند. بر این اساس، سیاه نمایی ها و نادیده گرفتن این پیشرفتها، یک گناه نابخشودنی است که باید از آن پرهیز کرد. البته تذکردادن نسبت به کاستیها و بیان نقایص در مقام انتقاد سازنده، کاملا بحق است اما این انتقادها نباید رنگ و بوی سیاه نمایی و ناامیدکردن مردم به خود بگیرد که این خبط و اشتباه بسیار بزرگی است.

رئیس مجمع تشخیص مصلحت نظام با بیان اینکه پیشرفت دانشمندان ایرانی در همه علوم و فنون به هیچ عنوان با آنچه در ۴۰ سال پیش وجود داشت قابل مقایسه نیست، بار دیگر بر لزوم قدردانی این نعمت الهی و همچنین پرهیز از ناامیدساختن مردم تاکید و اظهار کرد: امروز جمهوری اسلامی در حالی در قله افتخار و اقتدار منطقه ایستاده است، که برخلاف تمام دولتهای متکی به بیگانگان، مسیر خود را یک تنه با مقاومت، جهاد، استقامت و شهادت طی کرده و امروز نیز مورد احترام و حمایت ملتهاست.

آیت الله آملی لاریجانی در ادامه، «جمهوری اسلامی» را پدیده ای بی نظیر در جهان توصیف کرد و گفت: نظام جمهوری اسلامی در بعد نظری، مبتنی بر یک فلسفه سیاسی یکتا در جهان است که توانسته با دارا بودن الگویی بسیار مهم و قابل اعتنا، میان اتکا و اعتماد به مردم و همچنین ارزشهای الهی و اخلاقی پیوندی عمیق برقرار کند. اینکه امام راحل (قدس الله نفسه الزکیه) بر عبارت «جمهوری اسلامی» نه یک کلمه کم و نه یک کلمه بیش تاکید داشتند، ناشی از یقین و باور عمیق ایشان به جمهوریت مقید به اسلامیت بود. حضرت امام (ره) و مقام معظم رهبری (مدظله العالی) اعتقاد یقینی بر فائق آمدن به مشکلات با اتکای به مردم، حمایت از محرومان و برقراری عدالت داشته و دارند.

رئیس مجمع تشخیص مصلحت نظام با بیان اینکه امام راحل (ره) برخلاف برخی مدعیان عدالتخواهی، به هیچ عنوان از مردم به عنوان ابزار استفاده نمی کرد و نگاه تبلیغاتی به مردم نداشت، تصریح کرد: امروز نیز می بینیم که مقام معظم رهبری چه نگاه و تاکیدی نسبت به مقوله انتخابات و لزوم توجه به خواست و نظر مردم دارند. این امر یکی از وجوه برتری این نظام و از جمله ملاکهای کارآمدی آن است.

وی با بیان اینکه نباید برخی مشکلات و کاستی ها را نادیده گرفت، خاطرنشان کرد: ما باید باور عمیق به مردم و بصیرت آنها داشته باشیم و از نا امید ساختن آنها بپرهیزیم .کشور در حال حاضر، سرشار از امکانات طبیعی، نیروی انسانی جوان و دانشمندان برجسته در ساحتهای گوناگون است که همین امر اقتدار کشور را تضمین می کند. البته همه ما به عنوان مسئولان کشور باید تمام همت خود را صرف رفع کاستیها و مشکلات بویژه در زمینه مسائل اقتصادی کنیم و با کمک خود مردم، مشکلات را برطرف سازیم .

رئیس مجمع تشخیص مصلحت نظام با اشاره به پیشرفتهای کشور در زمینه عمران و توسعه ساختارها و زیرساختها با وجود تحریمهای ظالمانه دشمن، بر ضرورت شکرگزاری نسبت به نعماتی که خداوند نسبت به کشور ما ارزانی داشته تاکید کرد و این شکرگزاری را موجب جاری شدن نعمات جدید و الطاف و عنایات خاصه الهی دانست.

آیت الله آملی لاریجانی با بیان اینکه ما مفتخریم به داشتن نظامی که منتسب به ارزشهای الهی و عنایات ائمه معصومین (ع) است، افزود: اولیای الهی بنا به معنایی نیازمند وجود نورانی حضرت صدیقه طاهره (س) هستند و ما نیز مفتخریم که منتسب به مکتب آن حضرت هستیم. تمام آنچه در این دنیا و دیگر عوالم وجود به منصه ظهور می رسد، از مسیر پیامبر (ص) و ائمه اطهار عبور می کند و ما باید این حضور و حیات امام (ع) بویژه وجود با برکت امام زمان (عج) را باور کنیم و بدانیم که غیبت از ماست و خودمان محجوبیم. انس با حضرات معصومین در رفع این حجابها بسیار مؤثر است.

رئیس مجمع تشخیص مصلحت نظام با بیان اینکه مشکلات و کاستیها در همه دورانها حتی در زمان حکومت پیامبر (ص) و امیرالمومنین (ع) وجود داشته است، اظهار کرد: در همه اعصار، نفاق، فساد و سوءمدیریتهایی کم و بیش وجود داشته اما مهم این است که کلیت انقلاب اسلامی و نظام جمهوری اسلامی، یک حقیقت زنده و رو به پیشرفت است. کدام انقلاب را در جهان سراغ دارید که بعد از چهار دهه انواع هجمه ها، تحریم ها و تهدیدها اینگونه سرزنده باشد؟ البته منکر ایرادات و کاستی ها هم نیستیم و همه باید با کمک یکدیگر مشکلات را برطرف کنیم.

وی با تاکید بر لزوم قدردانی نعمت ولایت در سایه نظام جمهوری اسلامی و انس و بهره گیری به قدر ظرف وجودی خود از نور ائمه معصومین (ع)، تعبیر «و اشرقت الارض بنورکم» در زیارت جامعه کبیره را درباره ائمه اطهار (ع) مورد اشاره قرار داد و گفت: در روایت عجیب ابابصیر می خوانیم که امام (ع) می فرماید «لَنُورُ الْإِمَامِ فِی قُلُوبِ الْمُؤْمِنِینَ أَنْوَرُ مِنَ الشَّمْسِ الْمُضِیئَةِ بِالنَّهَارِ وَ هُمْ وَ اللَّهِ یُنَوِّرُونَ قُلُوبَ الْمُؤْمِنِین‏». بنابراین از حضور خود این بزرگواران باید برای شناخت و انس با ایشان استمداد کنیم و بدنبال یافتن آن نور مُشرق باشد.

آیت الله آملی لاریجانی در بخش پایانی سخنان خود به ۱۷ بهمن سالروز تشکیل مجمع تشخیص مصلحت نظام با حکم ولایی حضرت امام خمینی (ره) اشاره کرد و با اشاره به بخشی از حکم امام در این زمینه یادآور شد: امام راحل (ره) در بخشی از این حکم می فرمایند «مصلحت نظام از امور مهمه ای است که گاهی‌‎ ‌‏غفلت از آن موجب شکست اسلام عزیز می گردد. امروز جهان اسلام نظام جمهوری اسلامی ایران را تابلوی تمام نمای حل معضلات خویش می دانند … ». این تعبیر حضرت امام (ره) بسیار مهم است و ما هم امروز باید بیش از هر زمان دیگر به این تذکر مهم امام (ره) توجه کنیم.

وی با اشاره به عبور از بسیاری از مشکلات با مصلحت اندیشی در چارچوب قانون، مسائل اخیر پیرامون بودجه کشور را از جمله همین مسائل دانست و تاکید کرد: بودجه، ریل عملیاتی و اجرایی کشور است که نباید معطل بماند. امیدواریم دولت و مجلس محترم با در نظر گرفتن مصلحت مردم و با نگاهی کلان و همه جانبه، برای حل مشکل بودجه ۱۴۰۰ کل کشور همفکری، تعامل و در واقع ریل گذاری کنند تا خدای ناکرده کشور بصورت وصله و پینه ای و با بودجه ناقص اداره نشود.

بر اساس این گزارش همچنین در جلسه امروز مجمع مباحث مربوط به تدوین سیاست های کلی تامین اجتماعی که در جلسه قبل کلیات آن مصوب شده بود، ادامه یافت و بند ۱و ۲ این سیاست ها به تصویب اعضای مجمع رسید.

ادامه این دستور به جلسات آتی مجمع موکول شد.

به گزارش خبرنگار مجاهدت به نقل از مشرق، نشست مشترک دبیران کارگروه‌های اقتصادی دولت سایه با ۱۹ نماینده مجلس جهت ارائه راهکارهای پیشنهادی درباره لایحه بودجه، در دفتر عضو مجمع تشخیص مصلحت نظام برگزار شد.

بیشتر بخوانید:

دخل و خرج دولت چگونه می‌شود؟

تاکید بر لزوم اصلاح ساختار بودجه بر اساس مطالبه رهبر انقلاب از نمایندگان مجلس از جمله محورهای مهم مطرح شده در این نشست بود.

سعید جلیلی اصلاح ساختار بودجه و حتی ارتقاء آن را یکی از مهمترین انتظارات موجود از مجلس یازدهم عنوان کرد و اظهار داشت: بودجه صرفا چند عدد و رقم نیست، بلکه به منزله برنامه یک سال نظام و کشور است. نباید اصلاح ساختاری بودجه هر سال به سال بعد موکول شود. انتظار از دوره جدید مجلس این است که با رویکردی متفاوت وارد بررسی بودجه شود تا حداقل در سال‌های آینده، شاهد اصلاح حقیقی ساختار بودجه باشیم.

نماینده رهبر انقلاب در شورای عالی امنیت ملی گفت: دستگاه‌های اجرایی نباید صرفا هزینه کننده بودجه باشد باید سهم هر دستگاه در تامین بودجه نیز تعریف شود. اگر قرار است بودجه وابسته به نفت نباشد باید سهم کشاورزی، معدن، صنعت، دانشگاه و…. درتامین بودجه و ارزآوری برای جایگزینی درآمدهای نفتی تعریف شود. یکی از اقدامات کارگروه‌های تخصصی دولت سایه در چند سال گذشته برنامه ریزی برای تحقق این نگاه، بوده است.

در ادامه این نشست کارشناسان دولت سایه، موضوعات مربوط به اصلاحات مورد نیاز نظام بودجه‌ریزی کشور را ابتدا با ارائه پیشنهاد در سه محور اصلاح ساختار بودجه‌ای و فرابودجه‌ای، اصلاح منابع و اصلاح مصارف و در نهایت نحوه مواجهه با لایحه بودجه ۱۴۰۰ برای نمایندگان حاضر در نشست بیان کردند.

بخشی از موارد مربوط به اصلاحات نظام بودجه ریزی، شاید مستقیما ارتباطی به متن لایحه بودجه نداشته باشند و اصطلاحا فرابودجه‌ای باشند، اما تاثیر زیادی در نوع بودجه ریزی کشور دارند از جمله نحوه درآمدهای حاصل از فروش نفت، اداره اموال دولت و نیز مدیریت بدهی‌های ایجاد شده.

 درآمدهای حاصل از فروش نفت و گاز نباید صرف هزینه‌های جاری و روزمره دولت‌ها شود و باید از آن برای پروژه‌های توسعه‌ای پایدار و بین نسلی استفاده نمود؛ لذا ضروری است این پیشفرض که این درآمدها وارد بودجه شود و فقط بخش کوچکی از آن به صندوق توسعه ملی واریز شود به حالتی تغییر کند که تمام درآمد حاصل از این محل به صندوق توسعه ملی واریز شود و کارکرد توسعه‌ای داشته باشد. در حالت جدید درصد کمی از منابع صندوق نیز برای کارکردهای تثبیتی درشرایط بحران ذخیره خواهد شد.

 اداره شفاف و صحیح اموال و شرکت‌ها و موسسات متعدد دولتی نیازمند تمرکز و مدیریت جدی تری است که با اصلاح ساختار و رویه سازمان خصوصی سازی و دادن اختیارات لازم باید دولت برای اداره این اموال متولی مناسبی داشته باشد تا از محل مولدسازی آنها، درآمد پایدار کسب کند.

 باید نهادی با کار ویژه مدیریت بدهی‌های دولت به صورت یکپارچه و روشن تاسیس شود تا اجازه افزایش بدهی‌های دولت در صورت تعریف محل دقیق مصرف و زمان و نحوه بازگشت، توسط این نهاد تعیین شود. ضروری است اصلاحات جدی دیگری در نوشتن لایحه و نیز مدیریت بودجه مد نظر قرار بگیرد.

روستا به عنوان قلب پیشرفت کشور با وجودی که ۲۶ درصد از جمعیت و تولید ناخالص داخلی کشور را در دل خود دارد، در زمان تقدیم و تصویب بودجه، به هیچ عنوان، سهم متناسب خود را دریافت نمی‌کند و بخشی از همان میزان هم که تصویب می‌شود، در واقعیت برای مصارف دیگر استفاده می‌شود. یکی از اقدامات لازم برای پیشگیری از این اتفاق، رعایت قانون برنامه ششم توسعه است که بایستی بودجه مربوط به توسعه روستاها در قالب یکی از پیوست‌های بودجه، تصریح شود.

همچنین برای برنامه ریزی حقیقی بودجه بر مبنای عملکرد، باید قالب مناسبی در نظر گرفته شود. یعنی باید در لایحه بودجه و سپس اجرایی شدن آن دقیقا مشخص باشد که چه میزان از بودجه برای چه کاری هزینه شده و آیا تداوم آن در سال‌های آینده، ضروری است یا می‌توان با حذف آن، در هزینه کرد منابع عمومی صرفه جویی کرد.

منابع ورودی و مصارف بودجه نیز باید از طریق ایجاد یک سیستم شفاف و برخط، به صورت لحظه‌ای برای مدیران مربوطه قابل رصد باشد و این امکان را داشته باشند که در صورت عدم کفایت، منابع بنابر اولویت بندی طرح‌های مختلف تخصیص پیدا کنند.

در بخش اصلاح منابع نیز پیشنهاداتی جهت افزایش درآمدهای مالیاتی دولت توسط کارشناسان اقتصادی دولت سایه مطرح گردید. اولا جلوگیری از فرار مالیاتی گسترده‌ای که وجود دارد با تکمیل و اتصال زیرساخت‌های اطلاعاتی و تشخیص مالیات.

ثانیا ساماندهی معافیت‌های مالیاتی و تعریف پایه‌های مالیاتی جدید به نحوی که افزایش درآمدها صرفا از درآمدها و ثروت‌های کلانی اخذ شود که سه ویژگی را داشته باشند: تاکنون خارج از تور مالیاتی بوده اند، آحاد جامعه مشمول آن نشوند و جزو فعالیت‌های تولیدی و اشتغالزای کشور نباشند. با توجه به اجماع خبرگان این حوزه و با رعایت این شرایط، درآمدهای مالیاتی تا دوبرابر قابل افزایش است، اما متاسفانه دولت چند سال است که از این اصلاحات سرباز زده است.

در بخش افزایش درآمدهای ارزی کشور نیز بخشی از برنامه‌های ارزآوری آماده شده در کارگروه‌های تخصصی دولت سایه به منظور جهش در صادرات برق، فرآورده‌های نفتی و محصولات کشاورزی ارائه گردید. طبق این برنامه، راهکارهای پیشنهادی منجر به افزایش درآمدهای مستقیم دولت شده و همچنین به صورت غیرمستقیم درآمدهای مالیاتی دولت از این محل را افزایش می‌دهد.

در ادامه نیز کارشناسان به بیان نکاتی راجع به لایحه بودجه ۱۴۰۰ پرداختند.

کسری شدید تراز عملیاتی، انتشار بی حد و حصر اوراق بدهی، عدم امکان تحقق فروش سهام شرکت ها، عدم تحقق منابع در نظر گرفته شده از صندوق توسعه ملی و افزایش شدید وابستگی بودجه به نفت از جمله ایرادات لایحه بودجه است.

میزان کسری تراز عملیاتی یا همان مابه التفاوت درآمدها و هزینه‌ها ۳۱۹ هزار میلیارد تومان است که باید ۱۲۱ هزار میلیارد تومان آن از خالص فروش دارایی‌ها و ۱۹۸ هزار میلیارد تومان از خالص استقراض از طریق اوراق مالی و فروش سهام شرکت‌ها جبران شود. این در حالی است که همواره میزان کسری محقق شده بیشتر از کسری در نظر گرفته شده در لایحه بودجه بوده است و در تحقق فروش دارایی‌ها و استقراض در نظر گرفته شده نیز تردید زیادی وجود دارد.

مهمترین بخش در اوراق مالی در نظر گرفته شده، درآمد پیش فروش نفت معادل ۷۰ هزار میلیارد تومان است که امکان تبدیل به اوراق ارزی یا ریالی دارد. علاوه بر پیش فروش نفت، دولت اجازه دارد به میزان عدم تحقق فروش نفت، اوراق منتشر کند که در عمل سقف مجاز انتشار اوراق را به ۳۲۵ هزار میلیارد تومان افزایش می‌دهد.

همچنین به سازمان هدفمندی نیز در صورت عدم کفایت منابع برای یارانه، مجوز انتشار اوراق داده شده است که سقف مجاز اوراق را ۹۰ هزار میلیارد تومان دیگر افزایش می‌دهد. علاوه بر این، مجوز انتشار اوراق به شرکت‌های دولتی و شهرداری‌ها به اندازه ۱۴.۵ هزار میلیارد تومان داده شده است. روشن است که فروش این حجم از اوراق مالی نه ممکن است و نه صحیح.

دولت برای بخشی از منابع بودجه روی عدم واریز بخشی از سهام صندوق توسعه ملی و برداشت منابع از صندوق حساب باز کرده بود که با توجه به نامه پاسخ مقام معظم رهبری به درخواست رئیس جمهور، دولت باید مصارف در نظر گرفته شده را از منابع عمومی بودجه تامین کند.

به نظر می‌رسد با در نظر گرفتن ردیف‌های مربوط به درآمد حاصل از فروش و پیش فروش نفت، عدم واریز سهم صندوق و برداشت از صندوق برای مصارف تبصره ۴ لایحه، وابستگی بودجه به نفت به بیشترین میزان طی سال‌های اخیر رسیده است.
گفتنی است در پایان این جلسه نیز پیشنهادهای مختلفی، چون منوط کردن تصویب کلیات به موافقت دولت با تغییر اساسی ردیف‌های منابع و مصارف، تصویب سریع اصلاح قانون مالیات‌های مستقیم طرح شد.